PICM Risk Index ©

W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu, analitycy, w tym credit managerowie, poszukują tzw. High-Frequency Indicators of Economic Activity (IEA) lub innych danych pomagających ocenić obecny stan aktywności gospodarczej. To ważne, zwłaszcza przy braku bieżącej informacji na temat wyników finansowych przedsiębiorstw nie publikujących aktualnych informacji finansowych. Dlatego zapraszamy do zapoznania się z PICM Risk Index ©, który liczony jest co miesiąc dla wszystkich branż i każdej wielkości przedsiębiorstw w Polsce oraz krajach Unii Europejskiej (oraz kandydujących).

PICM Risk Index © ocenia z wyprzedzeniem ryzyko niewypłacalności we wszystkich branżach gospodarki na reprezentatywnej próbie przedsiębiorstw.

Tak. Koncepcja oraz metodologia PICM Risk Index © została opisana w artykule Roberta Dyrcz oraz Artura Hołdy opublikowanym W Studiach i Materiałach Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego pod tytułem “Wykorzystanie branżowego wskaźnika ryzyka kredytu kupieckiego w polskich realiach gospodarczych w latach 2013–2023” w dniu 12 grudnia 2025 roku – publikacja znajduje się tutaj. Treść artykułu w pliku pdf można pobrać TUTAJ.

• Brak sprawozdań finansowych: poziom ryzyka branżowego może być przydatny w sytuacji szacowania ryzyka klientów bez sprawozdań finansowych
• Model skoringowy: poziom ryzyka branżowego może stanowić dodatkowy element modelu skoringowego dla klientów ze sprawozdaniami finansowymi
• Sygnały wczesnego ostrzegania: w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu liczy się bieżąca informacja pozwalająca ocenić potencjalne ryzyko niewypłacalności

Raporty Euler Hermes przygotowywane są co kwartał dla 11 kluczowych branż. Prezentują one rozliczenia w poszczególnych branżach oparte o miesięczną analizę ponad 400 tysięcy przedsiębiorstw na podstawie dostarczanych przez uczestników programu raportów z wiekowania należności. Raporty Branżowy Euler Hermes obejmują i wyjaśnią:

• makroekonomiczne czynniki ryzyka
• płynność finansową kluczowych branż
• rozliczenia w branżach czyli obieg należności (DSO)
• poziom niewypłacalności 2017-2020

Raporty Euler Hermes nie przygotowują tzw. wyprzedzających wskaźników koniunktury dla branż ale oceniają historyczne wielkości i teraźniejsze ogólne czynniki ryzyka makroekonomicznego.

PICM Risk Index © budowany jest na podstawie ankiet GUS, których wyniki służącą do budowania comiesięcznych wskaźników syntetycznych koniunktury – więcej informacji dostępne jest tutaj. Informacje zbierane przez GUS, a publikowane 25-tego każdego miesiąca, wykorzystywane są do budowy PICM Risk Index ©. W ten sposób wskaźnik jest porównywalny w czasie, oparty na wiarygodnych informacjach a przez to rzetelny. Co ważne, PICM Risk Index © za dany miesiąc wykorzystuje badanie koniunktury GUS z miesiąca poprzedniego.

PICM Risk Index © porusza się w zakresie od 0 (zera) do 100 punktów, czyli podobnie jak szerzej znany, wskaźnik wyprzedzający koniunkturę, Purchasing Managers’ Index. Interpretacja obu wskaźników jest jednak zupełnie inna.

Co to jest Purchasing Managers’ Index i jak się go interpretuje?

Inwestorzy spotykając się z indeksem PMI, często zastanawiają się do czego się on odnosi i jak go interpretować. Tłumacząc najprościej, jest to wskaźnik aktywności gospodarczej w sektorze produkcyjnym lub innych sektorach danego kraju opracowywany co miesiąc przez firmę IHS Markit Ltd. Inaczej nazywa się go wskaźnikiem wyprzedzającym koniunktury, bowiem w dużej mierze pozwala określić, jak w najbliższym czasie będzie kształtowała się gospodarka.

W jaki sposób ustala się wysokość wskaźnika dla danego sektora? W celu określenia PMI, menadżerzy wypełniają anonimowe ankiety, w których zawarte są pytania na temat bieżącej sytuacji w branży. Muszą oni ocenić czy i w jakim kierunku ta zmieniła się w relacji do poprzedniego miesiąca. Pytania dotyczą m.in. poziomu produkcji, zamówień i zatrudnienia.

PMI obejmuje większość sektorów w jakich działają prywatne działalności gospodarcze. Mówiąc dokładniej, wskaźnik liczony jest dla produkcji, budownictwa, sprzedaży detalicznej oraz usług. Jak można zauważyć, są to główne sektory rozwoju gospodarczego.

Chociaż może się wydawać, że PMI nie jest tak ważnym wskaźnikiem jak produkt krajowy brutto czy indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych, w cale tak nie jest. Można z niego wiele wywnioskować, a do tego zawarte w nim dane pochodzą od menedżerów, którzy znają dany sektor od podszewki. Dla przykładu, wskaźnik PMI dla przemysłu mówi o tym, jaka w danym kraju jest jego kondycja i w jakim kierunku zachodzą w nim zmiany. Co najważniejsze, indeks pokazuje jak będzie kształtować się cała gospodarka i zapowiada jak będzie wyglądać PKB. To właśnie z tego powodu nazywa się go wskaźnikiem wyprzedzającym koniunktury.

Purchasing Managers Index może przyjmować wartości od 0 do 100. Najczęściej utrzymuje się jednak na poziomie od 40 do 60 punktów. Co oznaczają wysokie wartości wskaźnika a co niskie?

Indeks PMI uznaje się za wysoki, kiedy jego wartość wynosi 50 lub więcej punktów. Jak go wtedy interpretować? Wysoki indeks oznacza, że w danym sektorze gospodarki doszło do wzrostu aktywności ekonomicznej. Jest to sygnał pozytywny, bowiem oznacza napływ kapitału z zagranicy a tym samym umocnienie się waluty krajowej. Wskaźnik PMI określa się niskim, kiedy jego wartość wynosi mniej niż 50 punktów. Jak interpretować go, kiedy jest coraz niższy? Jak można się domyślić, spadek wartości wskaźnika oznacza spadek aktywności finansowej w danym sektorze gospodarki. Im jest on niższy, tym niższa aktywność. Co istotne, spadek wskaźnika do poziomu 43 punktów oznacza stagnację, czyli mówiąc inaczej zastój. Zjawisku może towarzyszyć wzrost bezrobocia.

Co to jest Payment Morality Index i jak się go interpretuje?

Tłumacząc czym jest i jak interpretować PMI należy zwrócić uwagę na to, że skrót ten może odnosić się do dwóch wskaźników. Może on oznaczać nie tylko Purchasing Managers Index, ale także Payment Morality Index, który, tłumacząc w skrócie, odnosi się do terminowego regulowania zobowiązań.

Wskaźnik moralności płatniczej (ang. Payment Morality Index, PMI) to ocena, która zostaje wystawiona na podstawie przeszłych oraz bieżących zachowań kontrahenta. Został stworzony przez firmę Euler Hermes, ale używany jest też przez na przykład CRIF, w 2003 roku i użyty w Programie Analiz Należności. Jest uważany za wskaźnik wyprzedzający koniunkturę. Wskaźnik ten bierze pod uwagę wysokość zadłużenia oraz liczbę dni opóźnienia w spłacie należności. Średni PMI to średnia ocena wszystkich kontrahentów z danej branży. PMI pokazuje jak dużym ryzykiem obarczona jest dana branża.

Jeżeli wartość PMI jest wyższa niż 50, to świadczy to o dobrej sytuacji gospodarczej. W sytuacji, w której wskaźnik ten osiągnie wartość 100 będzie to znaczyło, iż wszystkie zmiany w gospodarce są pozytywne. Poziom wskaźnika PMI poniżej 50 świadczy o pogarszającej się sytuacji gospodarczej, wskazując na początek recesji gospodarczej. Wskaźnik osiągający wartość niższą niż 40 wskazuje na poważny kryzys gospodarczy.

Interpretacja wskaźnika moralności płatniczej z perspektywy przedsiębiorstwa – im wyższą przybiera wartość, tym lepiej świadczy to o przedsiębiorstwie.

Wartość wskaźnika i ich interpretacja jest następująca:

• od 0 do 20 – wskazuje na wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez kontrahentów
• od 20 do 40 – podwyższone ryzyko utraty płynności przez kontrahentów (możliwe opóźnienia nawet do 2 miesięcy po terminie płatności)
• od 40 do 60 – wystąpienie opóźnień w regulowaniu zobowiązań jest wysoce prawdopodobne (możliwe opóźnienia do 40 dni po terminie płatności)
• od 60 do 80 – możliwe jest wystąpienie nieznacznych opóźnień w płatnościach (do 20 dni po terminie płatności)
• od 80 do 100 – opóźnienia w regulowaniu zobowiązań praktycznie nie występują