Credit Manager Magazine 12/2022

36 www.creditmanagermagazine.pl GRUDZIEŃ / DECEMBER 2022 zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej kon- kurencji w działalności gospodarczej. Sam czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany jest jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub naru- sza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. W art. 3 ust 2 ZNKU do już przykładowo wskazanych czy-nów m. in.: - wprowadzające w błąd oznaczenie przed- siębiorstwa, - fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pocho- dzenia geograficznego towarów albo usług, - wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, - naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, - nakłanianie do rozwiązania lub niewykona- nia umowy, - naśladownictwo produktów, - pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, - utrudnianie dostępu do rynku, - przekupstwo osoby pełniącej funkcję pu- bliczną, - nieuczciwa lub zakazana reklama, - organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, - prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym, dodano także nie- uzasadnione wydłużanie terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi. Skonkretyzowanie tego ostatniego czynu za- warto w art. 17g ZNKU poprzez wskazanie, że nieuzasadnione wydłużanie terminów za- płaty za dostarczone towary lub wykonane usługi może polegać w szczególności na: 1) naruszeniu przepisów ustawy z dnia 8mar- ca 2013 r. NadmOpTransHandlU (Dz. U. z 2022 r. poz. 893); 2) rażącym odstępstwie od dobrych praktyk handlowych, które narusza zasadę działania w dobrej wierze i zasadę rzetelności; 3) niedostosowaniu do harmonogramu do- stawy towarów lub harmonogramu wykona- nia usługi; 4) nieuwzględnieniu właściwości towaru lub usługi, które są przedmiotem umowy. Należy pamiętać, że nieuzasadnione wydłu- żanie terminu zapłaty (podobnie jak każde inne przykładowo wymienione w art. 3 ust 2 ZNKU przykładowe czyny) będzie uznane za czyn nieuczciwej konkurencji wtedy, gdy bę- dzie spełniać przesłanki ogólne – tzn. w tym konkretnym przypadku, na gruncie konkret- nego stanu faktycznego uznane będzie za sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczaja- mi, a przy tym zagrażać będzie lub naruszać interes przedsiębiorcy lub klienta. Uznanie nieuzasadnionego wydłużenia ter- minu zapłaty za czyn nieuczciwej konkuren- cji powoduje, że przedsiębiorca, w którego umowie taki termin wprowadzono, może domagać się nie tylko uprzednio wskazanej ochrony prywatnoprawnej, lecz także docho- dzić roszczeń wynikających z art. 18 ZNKU. Zgodnie z tym przepisem, w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębior- ca, którego interes został zagrożony lub naru- szony, może żądać: 1) zaniechania niedozwolonych działań (np. stosowania w przyszłych umowach niezasad- nie wydłużonych terminów zapłaty); 2) usunięcia skutków niedozwolonych dzia- łań (np. zmiany treści umowy poprzez usu- nięcie postanowień niezasadnie wydłużają- cych termin płatności); 3) złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpo- wiedniej formie (np. w mediach branżowych zawierającego przyznanie się do stosowania niezasadnie wydłużonych terminów zapłaty); 4) naprawienia wyrządzonej szkody, na zasa- dach ogólnych; 5) wydania bezpodstawnie uzyskanych ko- rzyści, na zasadach ogólnych; 6) zasądzenia odpowiedniej sumy pienięż- nej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nie- uczciwej konkurencji był zawiniony. Coważne, z żądaniami wymienionymi wpunk- tach 1–3 i 6 wystąpić może nie tylko sam przedsiębiorca, ale także krajowa lub regio- nalna organizacja, której celem statutowym jest ochrona interesów przedsiębiorców (art. 19 ust. 1 pkt 2) ZNKU). Znacznie wzmacnia to po-tencjalną ochronę MŚP i możliwość prze- ciwdziałania nieuczciwym praktykom du- żych pod-miotów, wykorzystujących swoją dominującą pozycję rynkową. Oprócz zmian w ZNKU, dokonano również zmianwustawie o przeciwdziałaniu nieuczci- wemu wykorzystywaniu przewagi kontrak- towej w obrocie produktami rolnymi i spo- żywczymi(dalejPrzeciwPrzewKontrU).Wobo- wiązującym przepisie art. 7 za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej zo- stało uznane nieuzasadnione wydłużanie ter- minów płatności za dostarczone produkty rol- ne lub spożywcze. Naprawienie szkody z po- wyższych tytułów na drodze prywatno- prawnej będzie mogło następować w trybie ustawy z dnia 21 kwietnia 2017 roku o rosz- czeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (dalej RoszczNaprSzkU) (Dz.U. 2017 poz. 1132). Przeciwdziałanie zatorom płatniczym przez Prezesa UOKIK Jak już wyżej wskazano, ustawą z 19 lipca 2019 roku o OgrZatorPłU wprowadzono do NadmOpTransHandlU rozwiązania o cha- rakterze administracyjnoprawnym. Wzoremrozwiązań francuskich, wprowadzo- no kary finansowe dla podmiotów, które nad -miernie opóźniają się w spełnieniu swoich świadczeń pieniężnych wobec kontrahentów. Postępowanie w sprawie nadmiernego opóź- niania się ze spełnianiem świadczeń pie- niężnych, prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej UOKIK), wobec przedsiębiorców niebędących podmio- tami publicznymi. Postępowanie wszczyna się z urzędu, jeżeli posiadane przez Prezesa Urzędu informacje wskazują na wystąpienie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Wszczynanie postę- powania z urzędu nie stoi na przeszkodzie zgłaszaniu przez inne osoby, w tym przedsię- biorców, wniosków o wszczęcie takiego po- stępowania przez Prezesa UOKIK. Stosownie do art. 13b ustawy z dnia 8 marca 2013 r. NadmOpTransHandlU do nadmier- nego opóźniania się ze spełnianiem świad- czeń pieniężnych dochodzi w sytuacji, gdy w okresie trzech kolejnych miesięcy suma wartości zaległych świadczeń pieniężnych podmiotu niespełnionych oraz spełnionych po terminie wynosi co najmniej 5 mln zło- tych w stosunku do postępowań wszczętych w latach 2020-2021. W stosunku do postę- powań wszczętych od 2022 roku kwota ta wynosi 2 mln złotych. Co istotne, nadmierne opóźnienie może być stwierdzone w stosun- ku do transakcji handlowych zawartych po 1 stycznia 2020 roku lub wcześniejszych, je- żeli stały się wymagalne po tym dniu. Postę- powanie UOKiK nie obejmuje jednak urzę- dów, uczelni i instytutów badawczych. Prezes UOKiK publikuje na stronie interne- towej Urzędu Ochrony Konkurencji i Kon- sumentów w całości treść postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie nałoże- nia kary pieniężnej oraz decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy, z zastrzeże- niem, że publikacja nie będzie obejmować tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również in- nych informacji podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Publikacja treści decyzji będzie opatrzona informacją, czy decyzja jest prawomocna. Upublicznienie informacji ma walor ostrzegawczy w przy- padku firm zainteresowanych współpracą z danym podmiotem. Często bowiem nierze- telni dłużnicy nie są zgłaszani do Krajowego Rejestru Długów, albowiem ich kontrahenci obawiają się utraty rynku zbytu. Publikacja danych przedsiębiorców notorycznie łamią- cych przepisy przez organy państwa likwidu- je lukę informacyjną w tym zakresie. W razie stwierdzenia nadmiernego opóź- niania się ze spełnieniem świadczeń, Prezes UOKIK w drodze decyzji nakłada na pod- miot administracyjną karę pieniężną. Rok 2021 przyniósł pierwsze decyzje Prezesa UOKiK wobec przedsiębiorców tworzących zatory płatnicze. Jak wynika z informacji zawartych na stronie internetowej UOKIK, prowadzonych było 108 postępowań. Prezes UOKiK wydał 21 decyzji w sprawie nad- PRAWO