Credit Manager Magazine 9/2022

23 www.creditmanagermagazine.pl WRZESIEŃ / SEPTEMBER 2022 ANALIZY Ceny energii, a konkurencyjność polskiego przemysłu Bezprecedensowy kryzys energetyczny. Kilkukrotny wzrost cen energii elektrycznej. Braki w dostępności gazu i węgla. Wszystkie te elementy składają się na trudną sytuację na rynku energetycznym. W Polsce największym odbiorcą energii elektrycznej jest przemysł, w szczególności branże energochłonne. Dlatego dynamika zmian na rynku energetycznym będzie miała swoje odzwierciedlenie w trudnej sytuacji przedsiębiorstw produkcyjnych w Polsce. Jak temu zaradzić? Utrzymanie konkurencyjności polskiego prze- mysłu wymaga zapewnienia odpowiedniej ilości czystej energii, by obniżyć jej koszt oraz emisyjność produkcji. Rozwiązania ze- roemisyjne mogą przyjmować wiele różnych postaci i łączyć korzyści krótkoterminowe, jak obniżenie kosztów energii i zaspokojenie potrzeb w kryzysowej sytuacji, z perspekty- wą średnio- i długoterminową, czyli trwałym uniezależnieniem od szoków zewnętrznych, wahań cen na rynkach hurtowych i wzrostu cen uprawnień do emisji ETS. Ich wdrożenie pozwoli na zaspokojenie potrzeb przedsię- biorców w zakresie energii niezależnie od dostępności i cen paliw kopalnych sprowa- dzanych z Rosji i innych państw spoza UE. Rosnąca presja regulacyjna ze strony Unii, w tym sygnały cenowe z systemu handlu uprawnieniami do emisji, wzmacniają argu- mentzakoniecznościąpodjęciaśrednio-idłu- goterminowych inwestycji w obniżanie emi- syjności przez przemysł. Brak podjęcia działań transformacyjnych będzie skutkował ryzykiem utraty konku- rencyjności polskiego przemysłu. Redukcja emisji CO 2 w przemyśle będzie opierała się przede wszystkim na zmianie procesów pro- dukcyjnych i zastępowaniu obecnie stoso- wanych technologii zeroemisyjnymi m. in. poprzez elektryfikację i zastosowanie zdekar- bonizowanego wodoru, a także na zwiększe- niu efektywności energetycznej. Jednocześnie istotną rolę będzie odgrywała transformacja sektora energetycznego, co przełoży się na spadek emisji pośrednich i zapewnienie czy- stej energii elektrycznej, niezbędnej do prawi- dłowego funkcjonowania przemysłu. Od powodzenia tych procesów zależeć bę- dzie potencjał zredukowania emisji w tym sektorze, który według różnych obliczeń odpowiada obecnie za ok. 15% emisji CO 2 dr Wojciech Lewandowski Starszy Analityk WiseEuropa Szymon Kowalski Wiceprezes Fundacji RE-Source Poland Hub w Polsce. Działania związane z dekarboniza- cją i transformacją przemysłu należy trakto- wać jako kluczowy komponent polityki prze- mysłowej. Jej cele powinny przede wszystkim wiązać się z zapewnieniem takich warunków regulacyjnych i finansowych, które pozwolą na podjęcie inwestycji w opracowanie tech- nologii umożliwiających zmianę procesów produkcyjnych. Jednocześnie istotne jest ini- cjowanie działań mających na względzie kontekst globalny i zjawisko ucieczki emisji związane z przenoszeniem produkcji z Unii Europejskiej i państw o wysokich wymogach środowiskowych i klimatycznych do państw o niższych standardach i związanych z tym niższych kosztach produkcji. Źródła konkurencyjności polskiego przemysłu Polska gospodarka opiera się w dużej mie- rze na przemyśle i eksporcie produktów wy- produkowanych w tym sektorze. Mimo, że wstrukturze PKB, podobnie jakw innych kra- jach rozwiniętych dominują usługi, to prze- mysł wciąż odgrywa w Polsce istotne zna- czenie – odpowiada za ok. 18% PKB. Mo- dernizacja istniejącej bazy przemysłowej jest wyzwaniem ze względu na największy w UE ślad węglowy polskiego sektora energetycz- nego. To sprawia, że w szczególności prze- mysł energochłonny, którego działalność i konkurencyjność jest w większej mierze niż wprzypadku innych gałęzi przemysłu zależna od cen energii i jej wahań, dotychczas znaj- dował się w trudnej sytuacji pod kątem nad- chodzącej transformacji, a obecnie problemy coraz częściej dotyczą utrzymywania bie- żącej rentowności produkcji i zatrudnienia. Obecny kryzys energetyczny spowodował, że transformacja energetyczna polegająca na zastąpieniu paliw kopalnych źródłami od- nawialnymi stała się szansą dla polskiego przemysłu na obniżenie kosztów produk- cji. Zwłaszcza, że koszt wytworzenia energii elektrycznej z paliw kopalnych jest kilku- krotnie większy niż z energetyki wiatrowej czy słonecznej. W 2019 r. koszty energii w sektorze przemy- słowym w Polsce miały stosunkowo niski udział w kosztach całkowitych - 2,1%, czyli podobnie jak w przypadku Niemiec (2,2%), Czech (2,2%) i Austrii (2,4%). Ale istnieją branże, dla których wydatki na energię stano- „Brak podjęcia działań transformacyjnych będzie skutkował ryzykiem utraty konkurencyjności polskiego przemysłu. Redukcja emisji CO 2 w przemyśle będzie opierała się przede wszystkim na zmianie procesów produkcyjnych i zastępowaniu obecnie stosowanych technologii zeroemisyjnymi m. in. poprzez elektryfikację i zastosowanie zdekarbonizowanego wodoru, a także na zwiększeniu efektywności energetycznej.”