Credit Manager Magazine 9/2021

14 CREDIT MANAGER MAGAZINE WRZESIEŃ / SEPTEMBER 2021 Rachunkowość kreatywna AD 2021 Blisko 20 lat temu po raz pierwszy usłyszeliśmy o rachunkowości kreatywnej. Pojęcie do tego czasu znane tylko księgowym, z dnia na dzień, za sprawą nieistniejącej już amerykańskiej spółki Enron, zyskało nowe znaczenie. Nowe negatywne znaczenie – aktualne aż do dziś. Piotr Rybicki nadzorkorporacyjny.pl , Rada Programowa PICM Przed 2001 rokiem rachunkowość kreatywną rozumiano jako wybór najlepszego rozwiąza- nia prezentacji danychw sprawozdaniu finan- sowym spośród dopuszczonych przepisami prawa. Była to zatem pożądana cecha u każ- dego księgowego i finansisty – umiejętność zaprezentowania wyników finansowy w spo- sób najbardziej rzetelny i wiarygodny. Pod koniec 2001 roku percepcja rachunko- wości kreatywnej gwałtownie się zmieniła. W zasadzie każda nieprawidłowość w księ- gowości, niezależnie od źródła jej pochodze- nia, traktowana była jako rachunkowość kre- atywna. Tak zła, negatywna rachunkowość kreatywna. I nawet zachowania z pozoru cał- kowicie odbiegające od pierwotnej definicji – jak na przykład kradzież pieniędzy z kasy – też były utożsamiane z rachunkowością kreatywną. Kolejne lata pokazały, że naturalną konsekwe- ncją takiego stanu była ogólna utrata zaufania do sprawdzań finansowych, a nawet szerzej do danych generowanych przez działy księ- gowości. Można było wręcz usłyszeć stwier- dzenia, że wszyscy „kreują” sprawozdania fi- nansowe. Co nie było oczywiście prawdą, ale świadomośćnaszapodpowiadałatakiewłaśnie podejście do sprawozdawczości. Sytuacji nie poprawiały pojawiające się co jakiś czas „skan- dale” związane ze sprawozdawczością finan- sową, szeroko również opisywane w mediach. Ostatnie 20 lat to również wiele publikacji, w tym książek, opisujących mechanizmy ra- chunkowości kreatywnej. Sam zresztą jestem autorem kilku. Nie jest zatem obecnie to za- gadnienie zupełnie obce, wiele obszarów po- tencjalnej rachunkowości kreatywnej jest już zidentyfikowanych, część stała się tak oczy- wista, że już nie jest stosowana w praktyce, ale problem „kreowania” sprawozdań finan- sowych rzeczywiście pozostał. Płaszczyzny rachunkowości kreatywnej Można wyróżnić cztery płaszczyzny, co do których pojęcie rachunkowość kreatywna jest używane. 1. Pierwsza płaszczyzna dotyczy pozytywne- go przekazu jaki daje rachunkowość kreatyw- na, gdy jest to wybór rozwiązań, jakie dopusz- cza ustawa o rachunkowości – które mają na celu jak najbardziej obiektywne (tj. rzetelnie i jasno) zaprezentowanie liczb w sprawozda- niu finansowym. Zarząd dokonuje takich wy- borów, aby odbiorca sprawozdania finanso- wegomiałjaknajbardziejprawdziwyobrazsy- EDUKACJA