Credit Manager Magazine 7/2025

EDUKACJA „Cykl koniunkturalny jako proces gospodarczy o określonej dynamice wewnętrznej zbudowany jest z dwóch podstawowych elementów: faz cyklu oraz punktów zwrotnych.” „Pojęcie cyklu koniunkturalnego oznacza powtarzające się z określonym następstwem czasowym fluktuacje podstawowych wskaźników ekonomicznych, które można podzielić na wyprzedzające, jednoczesne i opóźnione.” WYSZCZEGÓLNIENIE Cykl klasyczny Cykl współczesny liczba faz 4 (kryzys, depresja, ożywienie, rozkwit) 2 (recesja, ekspansja) czas trwania 8-11 lat krótszy amplituda wahań wokół trendu duża mniejsza www.creditmanagermagazine.pl LIPIEC 2025 16 W cyklu klasycznym podstawą periodyzacji jest ogólny kierunek zmian w działalności gospodarczej, natomiast w cyklu wzrostu relacja danego tempa zmian w działalności gospodarczej do przyjętego tempa normalnego lub średniego. Współcześnie cykl koniunkturalny określany jest jako powtarzające się, choć nie zawsze, regularne pod względem długości i amplitudy wahania aktywności gospodarczej (koniunktury) w okresie 2- 10, a nawet kilkunastu lat. Istota cyklu klasycznego polegała na tym, że dotyczył on zmian absolutnych, natomiast cykl współczesny dotyczy zmian indeksów nakłady inwestycyjne i zapasy przedsiębiorstw, dochody i wydatki ludności, obroty i zyski przedsiębiorstw. Pojęcie cyklu koniunkturalnego oznacza powtarzające się z określonym następstwem czasowym fluktuacje podstawowych wskaźników ekonomicznych, które można podzielić na wyprzedzające, jednoczesne i opóźnione. Wskaźniki wyprzedzające zapowiadają pewne zmiany w sytuacji gospodarczej, wskaźniki jednocześnie są zbieżne z przyjętym szeregiem odniesienia, który charakteryzuje aktualny oraz rzeczywisty poziom aktywności gospodarczej. Wskaźniki opóźnione oddają pewne opóźnienia w stosunku do szeregu odniesienia w przebiegu cyklu koniunkturalnego. Cykl koniunkturalny jako proces gospodarczy o określonej dynamice wewnętrznej zbudowany jest z dwóch podstawowych elementów: faz cyklu oraz punktów zwrotnych. W fazach cyklu koniunkturalnego wyróżniamy: górny punkt zwrotny, fazę spadku, dolny punkt zwrotny fazę wzrostu. Między poszczególnymi fazami zachodzi związek przyczynowo-skutkowy. Oznacza to, że mechanizmy i procesy zachodzące w jednej fazie cyklu warunkują mechanizmy i procesy w fazie następnej. Przebiegi cykli są nieregularne, różnią się między sobą długością poszczególnych faz oraz amplitudą wahań. Wyróżnić można klasyczny cykl koniunkturalny oraz współczesny cykl koniunkturalny. Poniżej zaprezentowane zostały cechy charakteryzujące cykl klasyczny i współczesny. względnych (Pangsy-Kania, 2004, s. 114). Klasyczny cykl koniunkturalny składa się z 4 faz: kryzysu, depresji, ożywienia i rozkwitu. Każda z faz cyklu koniunkturalnego jest procesem, nie chwilowym stanem (Taraszkiewicz, 2016, s. 7): Faza recesji (kryzysu) to pogarszanie się stanu gospodarki, przejawia się obniżeniem PKB i spadkiem zatrudnienia. Spada także popyt na towary, produkcja i ceny. Faza dna (depresji) oznacza, że gospodarka osiąga najniższy poziom. PKB już nie spada, bezrobocie się nie zmienia. Taki stan może trwać aż nastąpi poprawa. Faza ożywienia to poprawa stanu gospodarki, wzrost wszystkich czynników makroekonomicznych. Rośnie konsumpcja, produkcja, ceny i optymizm inwestorów.. Faza szczytowa ma miejsce w momencie, gdy wskaźniki się zatrzymują i stan gospodarki staje na najwyższym poziomie. Współczesny cykl koniunkturalny składa się z 2 faz: fazy recesji i fazy ekspansji. Faza spadku łączy kryzys i depresje, a faza ekspansji łączy ożywienie i rozkwit. Polityczny cykl koniunkturalny Istotnym zagadnieniem w cyklu koniunkturalnym jest zjawisko politycznego cyklu koniunkturalnego. Wynika on ze zmiany polityki gospodarczej w okresie między kolejnymi wyborami (Begg i in., 2014, s. 449). Zgodnie z opisem zawartym w podręczniku Makroekonomia (Begg i in., 2014, s. 448): jeżeli wyborcy pozostają pod wpływem stanu koniunktury w okresie bezpośrednio poprzedzającym wybory, wiedząc o tym rząd może wpływać na kształtowanie się wielkości Tabela 1. Cykl klasyczny a cykl współczesny