Credit Manager Magazine 7/2025

EDUKACJA STYCZEŃ 2025 www.creditmanagermagazine.pl 17 „Jeżeli wyborcy pozostają pod wpływem stanu koniunktury w okresie bezpośrednio poprzedzającym wybory, wiedząc o tym rząd może wpływać na kształtowanie się wielkości globalnego popytu za pomocą narzędzi polityki pieniężnej i fiskalnej. Na początku, po dojściu do władzy, rząd ten stosuje restrykcyjną politykę, doprowadzając tym gospodarkę do kryzysu. Następnie, bezpośrednio przed nowymi wyborami, podejmuje ekspansywną politykę, która wywołuje ożywienie gospodarcze.” Zgodnie z nią, władze prowadzą ekspansywną politykę gospodarczą (fiskalną lub pieniężną), by przed wyborami poprawić stan gospodarki i przez to zwiększyć szansę na reelekcję, a po wyborach wprowadzają politykę, mającą przeciwdziałać skutkom ubocznym prowadzonych wcześniej działań (Piech, 2002, s. 3). Zakończenie Cykle koniunkturalne to złożone procesy gospodarcze, kształtowane przez dużą liczbę czynników. Powstają wskutek działania różnorodnych zjawisk ekonomicznych i pozaekonomicznych. Zmiany w gospodarce związane z m.in.z procesem globalizacji, finansjalizacji, powodują, iż pojawia się szereg nowych elementów istotnych w kształtowaniu i przebiegu poszczególnych faz cyklu koniunkturalnego. Uwarunkowania te powodują również, iż wychodzenie z fazy recesji nie jest zadaniem prostym, przede wszystkim biorąc pod uwagę szereg wzajemnie na siebie wpływających elementów, które determinują procesy zachodzące w gospodarce. globalnego popytu za pomocą narzędzi polityki pieniężnej i fiskalnej. Na początku, po dojściu do władzy, rząd ten stosuje restrykcyjną politykę, doprowadzając tym gospodarkę do kryzysu. Następnie, bezpośrednio przed nowymi wyborami, podejmuje ekspansywną politykę, która wywołuje ożywienie gospodarcze. Ponieważ w takcie kryzysu narosły w gospodarce rezerwy produkcyjne, możliwy staje się wzrost produkcji w tempie znacznie szybszym od długookresowego trendu. Wyborcy sądzą, że rząd opanował samoistny kryzys i zapewnił trwale szybszy wzrost produkcji. W związku z tym udzielają mu poparcia na następną kadencję. Prekursorem koncepcji politycznego cyklu koniunkturalnego był polski ekonomista M. Kalecki (1943, ss. 322–331). Twierdził, że przyczyną spadków koniunktury były stałe zmiany proporcji siły pomiędzy pracodawcami a pracownikami. Kiedy wzrastała siła pracowników i związków zawodowych, wzrastały płace, zyski przedsiębiorców malały przez co zmuszeni byli do przeciwreakcji. Te reakcje polegały na tym, że przedsiębiorcy wraz z państwem powodowali recesję z bezrobociem, by złamać siłę związków zawodowych (Piech, 2002, s. 3). Trzy dekady później, jako pierwszy w pełni opisał i zdefiniował to zjawisko W.D. Nordhaus (1975, ss. 169–190). Jest on twórcą teorii oportunistycznego (wyborczego) cyklu koniunkturalnego. LITERATURA Barczyk R., Kowalczyk Z. (1993), Metody badania koniunktury gospodarczej , PWN, Warszawa. Begg D., Vernasca G., Fischer S., Dornbusch R. (2014), Makroekonomia , PWE, Warszawa. Burns A.F., Mitchell W.C. (1946), Measuring Business Cycle , “NBER Book Series Studies in Business Cycles”, New York. Kalecki M. (1943), Political aspects of full employment , “Political Quarterly”, Vol. 14, No. 4. Mintz I. (1972), Dating American Growth Cycles , [w:] W. Zarnowitz (red.), The Business Cycle Today, NBER, New York. Nordhaus W. (1975), The Political Business Cycle , „Review of Economic Studies”, Vol. 42, No. 2. Pałaszewski H. (2009), Cykle koniunkturalne we współczesnym świecie , „Studia i Materiały, Wydział Zarządzania i Administracji Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach”, Nr 1. Pangsy-Kania S. (2004), Przegląd teoretycznych aspektów cyklu koniunkturalnego , „Ekonomia. Rynek, gospodarka, społeczeństwo”, Nr 12. Piech K. (2002), Polityczny cykl koniunkturalny w krajach o rozwiniętej demokracji , [w:] Z. Szymla (red.), Transformacja systemowa w Polsce. Oceny i perspektywy , Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków. Romer C.D. (2008), Business cycle , [w:] D.R. Henderson (red.), The concise encyclopedia of economics, Indianpolis: Liberty Fund. Sieroń A. (2015), Teoria cyklu koniunkturalnego oraz kryzys w USA i strefie euro , niepublikowane materiały do zajęć z przedmiotu Podstawy makroekonomii. Taraszkiewicz T., Wzrost gospodarczy i cykl koniunkturalny , niepublikowane materiały do zajęć z przedmiotu Podstawy makroekonomii. „Prekursorem koncepcji politycznego cyklu koniunkturalnego był polski ekonomista M. Kalecki. Twierdził, że przyczyną spadków koniunktury były stałe zmiany proporcji siły pomiędzy pracodawcami a pracownikami.”