Credit Manager Magazine 4/2024

EDUKACJA „Niewypłacalności sprzyjają wzrostowi innowacyjności, znoszeniu barier w rozwoju przedsiębiorstw, a także efektywnemu wykorzystaniu zasobów, z maksymalną korzyścią dla właścicieli i gospodarek, w ramach których funkcjonują.” W 2015 roku instytucje restrukturyzacji i upadłości zostały w prawie polskim wyraźniej niż dotychczas rozróżnione, czego wyrazem było chociażby umieszczenie ich w odrębnych ustawach. Podstawową różnicę pomiędzy postępowaniem restrukturyzacyjnym a upadłościowym wyraża natomiast założenie, że głównym celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości. W Polsce kwestie związane z postępowaniem upadłościowym i jego skutkami regulowane są poprzez ustawę Prawo upadłościowe z dn. 28 lutego 2003 roku. Od dnia 1 stycznia 2016 obowiązuje ustawa Prawo restrukturyzacyjne z dn. 15 maja 2015 roku, regulująca postępowania restrukturyzacyjne. Spowodowało to istotną nowelizację ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (początkowa nazwa ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku) majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Określenie stanu, w którym można uznać dłużnika za niewypłacalnego jest kluczowe, ponieważ zgodnie z art. 10 w/w ustawy, upadłość ogłaszana jest w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Podstawą zatem ogłoszenia upadłości jest stan niewypłacalności dłużnika. Z kolei ustawa Prawo restrukturyzacyjne reguluje zawieranie przez dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością układu z wierzycielami oraz skutki układu, a także przeprowadzanie działań sanacyjnych (art. 1 ust. 1 i 2). Pojęcie niewypłacalności definiuje zatem przedsiębiorstwo, którego stan doprowadza do wszczęcia postepowań zdefiniowanych bądź to w ustawie Prawo restrukturyzacyjne, bądź w ustawie Prawo upadłościowe. prawidłowym funkcjonowaniu gospodarek. W dobie globalizacji oraz transgranicznych powiązań przedsiębiorstw, niewypłacalność nawet niedużego podmiotu może stać się problemem globalnym. Stosunkowo często kłopoty finansowe jednego przedsiębiorstwa przekładają się na problemy jego kontrahentów. Proces ten jest tym silniejszy im mocniejsze są wzajemne powiązania w ramach danego łańcucha dostaw. Zbyt silne relacje mogą doprowadzić do efektu domina, którego istota jest to, że problemy z wypłacalnością jednego przedsiębiorstwa mogą doprowadzić do wielu kolejnych. W związku z tym, definiowanie oraz prognozowanie niewypłacalności z punktu widzenia pojedynczego podmiotu, ale także branży w jakiej działa, staje się zagadnieniem coraz ważniejszym z ekonomicznego punktu widzenia. Ocena branży jako element analizy kredytowej Z dotychczasowym rozważań wynika ewidentna konieczność uwzględnienia w analizie kredytowej kontrahenta, oprócz analizy jego standingu finansowego, również analizę jego otoczenia dalszego (makroekonomicznego) jak i bliższego (branżowego, sektorowego). Sektor (branża) to część gospodarki grupująca przedsiębiorstwa produkujące wyroby lub dostarczające usługi o podobnym przeznaczeniu i sprzedające je na tym samym geograficznie rynku.[1] Jako kryterium wyodrębnienia danego sektora wykorzystuje się korzystanie przez jego uczestników z tych samych źródeł zaopatrzenia oraz zaspokajanie potrzeb tych samych grup odbiorców. Do analizy sektora zwykle wykorzystuje się następujące metody: Analizę 5 sił Porter’a, oraz zmianę jej nazwy. Obecnie ustawa nosi nazwę Prawo upadłościowe i reguluje ona jedynie procesy likwidacyjne. Ustawodawca rozdzielając od siebie procedurę restrukturyzacyjną i upadłościową, chciał poprawić warunki ich przeprowadzania, ponieważ, jak mówił projekt ustawy, możliwość skutecznej restrukturyzacji i szybkiej likwidacji jest istotna dla wzrostu gospodarczego kraju. Zgodnie z ustawą Prawo restrukturyzacyjne w życie weszły nowe przepisy, dzięki którym przedsiębiorcy mogą skorzystać z różnego typu postępowań restrukturyzacyjnych i mogą wybrać taki rodzaj restrukturyzacji, który będzie najbardziej dostosowany do sytuacji konkretnej firmy. Może to być: (1) postępowanie o zatwierdzenie układu, (2) przyspieszone postępowanie układowe, (3) postępowanie układowe, (4) postępowanie sanacyjne oraz (6) postepowanie o zmianę układu. Wspomniana ustawa Prawo upadłościowe, doprecyzowuje i modyfikuje również definicję niewypłacalności. Zgodnie z przepisami ustawy (art. 11 ust. 1), niewypłacalność jest stanem, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto, jak zdefiniowane w ust. 1, domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Zgodnie zaś z ust. 2 tej regulacji, dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego Niewypłacalności przedsiębiorstw są integralnym elementem gospodarki rynkowej, gdyż powodują jej oczyszczenie z nieefektywnych ekonomicznie podmiotów, umożliwiających jednocześnie konkurencję na rynku. Ponadto, niewypłacalności sprzyjają wzrostowi innowacyjności, znoszeniu barier w rozwoju przedsiębiorstw, a także efektywnemu wykorzystaniu zasobów, z maksymalną korzyścią dla właścicieli i gospodarek, w ramach których funkcjonują. Niewypłacalności są jednocześnie znaczącym problemem w CZERWIEC / JUNE 2024 www.creditmanagermagazine.pl 31