Credit Manager Magazine 4/2024

„Podobnie jak w eksporcie, również w imporcie Polski największy wzrost nastąpił w kategorii obejmującej środki transportu. Najsilniej zwiększył się import aut osobowych (o 29,2 proc. r/r), co odzwierciedla wysoki popyt na samochody.” BIZNES Wojciech Mroczek Wojciech Mroczek jest ekspertem ekonomicznym w Departamencie Statystki NBP. Od wielu lat zajmuje się analizami handlu zagranicznego, zarówno polskiego, jak i światowego. Najbardziej interesują go zmiany strukturalne i wpływ szeroko pojętej globalizacji na polski eksport i import. Analizy obejmują tradycyjne statystki handlu zagranicznego, jak i statystyki o wartości dodanej. Porównuje także tendencje występujące w polskim handlu do tendencji obserwowanych u naszych sąsiadów, w regionie EŚW i w Unii Europejskiej. Opinie wyrażone przez autora nie reprezentują oficjalnego stanowiska NBP. salda o 30,3 mld euro rdr sprzyjała m.in. silna poprawa terms of trade. W 2023 r. wskaźnik ten wzrósł do 104,8 (wobec 98,2 w 2022 r.). Był to także najwyższy poziom tego wskaźnika w XXI w., do czego wydatnie przyczynił się silny spadek cen importowanych paliw. Poprawa salda nastąpiła także we wszystkich głównych kategoriach towarów, a najsilniej w paliwach gdzie deficyt zmniejszył się o 12,1 mld euro. Znacząco obniżyło się także ujemne saldo towarów zaopatrzeniowych – o 6,9 mld euro. Z kolei rekordowy poziom osiągnęły dodanie salda produktów rolnych i środków transportu. W ujęciu geograficznym największy wpływ na poprawę salda miało zmniejszenie deficytu w wymianie z krajami trzecimi. Wynikało to przede wszystkim z niższych cen paliw i spadku popytu na produkty pochodzące z Chin. Według Eurostatu, który publikuje import wg kraju wysyłki, deficyt z krajami spoza UE zmniejszył się z 47,2 mld euro w 2022 r. do 21,8 mld w 2023 r. Jednocześnie dodatnie saldo w handlu z gospodarkami Unii zwiększyło się z 27,8 mld euro do 32,4 mld euro. Była to zatem rekordowa nadwyżka w obrotach z krajami UE. W 2023 r. wartość importu rolnego zwiększyła się o 4,2 proc, a więc zdecydowanie mniej niż w poprzednim roku. Oprócz stabilizacji cen, do obniżenia dynamiki w tej kategorii przyczynił się duży spadek importu z Ukrainy. Wartość importu produktów rolnych z tego kraju zmniejszyła się o 39,1 proc. rdr, po blisko trzykrotnym wzroście w 2022 r. Wówczas Polska była także największym odbiorcą produktów rolnych z Ukrainy wśród krajów UE. Spadek eksportu do Polski, podobnie jak i do innych krajów sąsiadujących z Ukrainą i jednoczesny wzrost importu w krajach Europy Zachodniej spowodowały, że w 2023 r. największy import produktów rolnych z Ukrainy odnotowała Hiszpania. Ze względu na to, że produkty rolne stanowiły około 40 proc. całego przywozu z Ukrainy do Polski, spadek ten miał duży wpływ na zmniejszenie importu ogółem z tego kraju. Podobnie jak w eksporcie, również w imporcie Polski największy wzrost nastąpił w kategorii obejmującej środki transportu. Najsilniej zwiększył się import aut osobowych (o 29,2 proc. r/r), co odzwierciedla wysoki popyt na samochody. Wysoką dynamiką charakteryzował się także import części samochodowych ze względu na wzrost produkcji w kraju oraz import pozostałych środków transportu. Ta ostatnia grupa obejmuje m.in. dwanaście samolotów FA-50, które były dostarczane do Polski w II połowie 2023 r. oraz śmigłowce wielozadaniowe AW101 i AW149. Import ten stanowił część programu modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP. Na zmiany struktury geograficznej importu duży wpływ miały zmiany w kierunkach dostaw paliw oraz spadki ich cen. W wyniku tych tendencji obniżenie importu z krajów trzecich było znacznie głębsze niż obniżenie importu z Unii Europejskiej. Dodatkowo negatywny wpływ na spadek importu z krajów spoza UE miało duże zmniejszenie przywozu z Chin. W porównaniu z 2022 r. wartość importu z tego kraju zmniejszyła się o 15,7 proc. To pierwszy spadek importu z Chin od 2009 r. i jednocześnie najgłębszy w XXI w. Niższy import spowodowany był z jednej strony mniejszym popytem branż eksportowych na części i półprodukty do produkcji trwałych towarów konsumpcyjnych i dóbr inwestycyjnych, z drugiej spadkiem popytu na gotowe towary konsumpcyjne trwałego użytku. Historycznie najwyższe saldo handlowe Utrzymanie się wzrostowej tendencji eksportu i wyraźny spadek importu wpłynęły na poprawę salda w polskim handlu zagranicznym. Po dwóch latach deficytu, w 2023 r. ponownie wartość eksportu była większa w porównaniu z importem. Dodatnie saldo wyniosło 10,6 mld euro (wobec deficytu 19,6 mld w 2022 r.). Według Eurostatu było to najwyższe dodatnie saldo w handlu towarami, jakie odnotowała Polska w XXI w. Poprawie www.creditmanagermagazine.pl CZERWIEC / JUNE 2024 26