Credit Manager Magazine 4/2024

EDUKACJA Dalecka A. (2016). Zastosowanie procedur analitycznych w wykrywaniu manipulacji księgowych. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 4 (82/1), Artykuł ten został udostępniony na podstawie licencji CC BY-SA 4.0 DEED. zmiany tego wskaźnika mogą być sygnałem, że firma może popadać w spiralę finansową lub doszło do oszustwa. Jego pożądany poziom zależy od tego, jakie granice zadłużenia aktywów uzna się za dopuszczalne. Wskaźnik rentowności (profit margin): Wskaźnik rentowności = zysk netto / przychody ze sprzedaży Wskaźnik rentowności określa się w literaturze jako marżę zysku albo wskaźnik wydajności, ponieważ ujawnia on zysk wypracowany na każdą złotówkę przychodu ze sprzedaży. Stosunek zysku netto do przychodu ze sprzedaży wiąże się nie tylko ze zmianami marży brutto, ale i narzutami oraz kosztami ogólnego zarządu. Wysoka rentowność jest ogólnie zjawiskiem pozytywnym, wskazującym na dobre zarządzanie firmą, jednak czasem może być też zwiastunem przyszłych problemów. Wysoka rentowność sprzedaży może być efektem stosowania przez menadżerów zabiegów księgowych, tj. takich manipulacji, które prowadzą do uzyskania pozytywnych wskaźników, mimo, że rzeczywista sytuacja jest przeciętna albo wręcz zła. Jeśli dochodzi do nadużycia, sztucznie zawyżonej sprzedaży nie towarzyszy odpowiedni wzrost kosztu własnego sprzedaży, zysk netto jest zawyżony, a marża z zysku nienaturalnie wysoka. Fikcyjne wydatki powodują zwiększenie kosztów oraz zmniejszenie marży z zysku. W dłuższej perspektywie marża powinna utrzymywać się na podobnym poziomie. Rotacja aktywów (asset turnover): Rotacja aktywów = przychody ze sprzedaży / średnie aktywa ogółem Relacja sprzedaży do aktywów ogółem wyraża wartość sprzedaży generowaną przez jednostkę pieniężną aktywów. Wskaźnik ten określa produktywność wykorzystywanego majątku. Indywidualne wskaźniki to najbardziej przydatne techniki analityczne dotyczące wykrywania manipulacji w sprawozdaniach finansowych. Obejmują one wskaźniki, które zostały dostosowane do konkretnego obszaru ryzyka oszustwa. Wskaźniki te mogą łączyć czynniki finansowe lub niefinansowe. Mogą być one zbudowane w taki sposób, że licznik i mianownik stanowią salda www.creditmanagermagazine.pl CZERWIEC / JUNE 2024 22 poszczególnych kont księgowych. Wskaźniki indywidualne są tak zaprojektowane, że wykrywają wszelkie manipulacje księgowe i stanowią potencjalną czerwoną flagę dla biegłego rewidenta. Po przeprowadzeniu badania sprawozdania finansowego biegły rewident jest zobowiązany do udokumentowania przeprowadzonych procedur badania i uzyskanych dowodów badania. Powinien on sporządzić dokumentację wystarczającą do tego, aby następny biegły rewident badający spółkę, który nie miał wcześniejszych związków z tym badaniem, zrozumiał: rodzaj, rozłożenie w czasie i zakres przeprowadzonych procedur badania. Podsumowując, procedury analityczne odgrywają ważną rolę w wykrywaniu manipulacji księgowych. Właściwie zaprojektowane i wykonane procedury analityczne mogą pozwolić audytorowi skuteczniej osiągać cele kontroli poprzez zmniejszenie lub zastąpienie innych szczegółowych badań. Skuteczność procedur analitycznych zależy od zrozumieniu przez biegłego rewidenta danej jednostki, jej otoczenia oraz zastosowanie profesjonalnego osądu. Istotne jest także, aby opracowane procedury analityczne i uzyskane dowody z badania dostatecznie udokumentować. „Po przeprowadzeniu badania sprawozdania finansowego biegły rewident jest zobowiązany do udokumentowania przeprowadzonych procedur badania i uzyskanych dowodów badania. Powinien on sporządzić dokumentację wystarczającą do tego, aby następny biegły rewident badający spółkę, który nie miał wcześniejszych związków z tym badaniem, zrozumiał: rodzaj, rozłożenie w czasie i zakres przeprowadzonych procedur badania. ”