Credit Manager Magazine 4/2024

BIZNES „W 2023 r. znacząco zmieniły się uwarunkowania polskiego eksportu. Po pierwsze, nastąpił spadek wolumenu eksportu (o 0,6 proc. rdr), co odzwierciedla obserwowane w otoczeniu polskiej gospodarki tendencje recesyjne, szczególnie w krajach będących naszymi najważniejszymi partnerami handlowymi.” na co wskazuje rosnąca liczba rejestracji nowych samochodów w UE. W 2023 r. wartość eksportu w tej kategorii zwiększyła się o 20,3 proc. rdr, a więc bardziej niż w dwóch poprzednich latach. Miała też decydujący wpływ na wynik polskiego eksportu ogółem w 2023 r., ponieważ po wyłączeniu kategorii obejmującej środki transportu, jego wartość zmniejszyła się w porównaniu z rokiem poprzednim o 0,8 proc. Tak duża dysproporcja między wynikami eksportu środków transportu i pozostałych kategorii sprawiła, że w 2023 r. eksport środków transportu stanowił 20,6 proc. wartości polskiego eksportu, tj. najwięcej od 2011 r., kiedy jeszcze duże znaczenie miał eksport aut osobowych. Wartość eksportu z Polski, według danych Eurostatu, wyniosła w 2023 r. 352,9 mld euro, co oznacza wzrost o 2,9 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Był on więc znacznie wolniejszy niż w latach 2021 i 2022, kiedy zwiększył się odpowiednio o 20,5 proc. i 19,0 proc. rdr. Trzeba jednak zaznaczyć, że wysokie dynamiki eksportu w dwóch poprzednich latach miały szczególny charakter. W 2021 r. wzrost wynikał z dużego zwiększenia się wolumenu po pandemii COVID-19, natomiast dobre wyniki eksportu w 2022 r. to zasługa rekordowego wzrostu cen. W 2023 r. znacząco zmieniły się uwarunkowania polskiego eksportu. Po pierwsze, nastąpił spadek wolumenu eksportu (o 0,6 proc. rdr), co odzwierciedla obserwowane w otoczeniu polskiej gospodarki tendencje recesyjne, szczególnie w krajach będących naszymi najważniejszymi partnerami handlowymi. Po drugie, w handlu międzynarodowym wyraźnie zaznaczyły się tendencje dezinflacyjne. Co prawda w całym 2023 r. wskaźnik cen eksportu wyrażony w euro zwiększył się o 3,6 proc. rdr, ale w II połowie ub.r. ceny eksportu wzrosły już tylko o 0,8 proc. rdr. Największy negatywny wpływ na ceny miał spadek cen towarów zaopatrzeniowych, największej kategorii w polskim eksporcie. Osłabienie dynamiki eksportu było zjawiskiem ogólnym w Unii Europejskiej. W jedenastu unijnych gospodarkach w 2023 r. dynamika była wyraźnie niższa w porównaniu z 2022 r., a w kolejnych szesnastu krajach odnotowano spadek wartości eksportu. Wartość eksportu w Unii zmniejszyła się średnio o 2,3 proc. Wobec wzrostu wartości polskiego eksportu i jego spadku w UE, w 2023 r. nastąpił wzrost udziału Polski w unijnym eksporcie do 5,3 proc. (wobec 5,0 proc. w 2022 r.). Polska pozostała siódmym największym eksporterem w Unii Europejskiej. Dobra koniunktura dynamizuje polski eksport środków transportu Zmiany eksportu w poszczególnych kategoriach były bardzo zróżnicowane. Największy wzrost nastąpił w kategorii obejmującej środki transportu. Był on wynikiem dobrej koniunktury na europejskim rynku motoryzacyjnym. Utrzymywała się ona przez cały 2023 r., W tej kategorii, jako jedynej, tendencja wzrostowa eksportu utrzymała się do końca 2023 r., chociaż dynamika stopniowo ulegała obniżeniu. O ile w I kwartale 2023 r. wartość eksportu środków transportu wzrosła o 37,4 proc. rdr, to w IV kwartale wzrost wyniósł 8,5 proc. Największy wpływ na dynamikę eksportu w tej kategorii miały wyniki eksportu części, które stanowią 2/3 wartości eksportu środków transportu. Po silnym wzroście w I połowie roku, kolejne kwartały przyniosły tu wyraźne osłabienie. W IV kwartale 2023 r. wartość eksportu części pozostała na podobnym poziomie jak w ostatnim kwartale 2022 r. Po dwóch latach deficytu, Polska odnotowała w 2023 r. dodatnie saldo w obrotach handlowych. Poprawa salda nastąpiła we wszystkich głównych kategoriach towarów, a najsilniej w paliwach. Głównym czynnikiem tych tendencji były wyraźnie lepsze warunki cenowe w polskim handlu zagranicznym. Wyraźna poprawa salda handlowego Polski CZERWIEC / JUNE 2024 www.creditmanagermagazine.pl 23 Wojciech Mroczek Ekspert ekonomiczny w Departamencie Statystyki NBP