Credit Manager Magazine 4/2024

EDUKACJA Związek między kosztem własnym sprzedaży, a średnimi zapasami firmy ukazuje wskaźnik rotacji zapasów. Wskaźnik ten mówi, ile razy w danym okresie nastąpiło wyprzedanie zapasów. Z zasady, im wyższy wskaźnik rotacji i zapasów, tym jest to bardziej korzystne dla firmy. Jeśli na przykład koszt własny sprzedaży wzrósł w wyniku kradzieży zapasów (pomniejszenie salda końcowego zapasów niewynikające ze sprzedaży), wskaźnik będzie niespodziewanie wysoki. Biegły rewident powinien wtedy zbadać zmiany w składowych wskaźnika, aby ustalić kierunek poszukiwania ewentualnego nadużycia. Wskaźnik rotacji zapasów (Average Number of Days Inventory in Stock): Zapasy w dniach = 365 / wskaźnik rotacji zapasów Przeciętny czas składowania zapasów to nic innego, jak wskaźnik rotacji zapasów wyrażony w dniach. Jest on ważny z kilku powodów. Wydłużenie okresu składowania zapasów oznacza dodatkowe koszty, m.in. koszty magazynowania, ryzyko zużycia towarów i obniżenia ceny rynkowej, jak również inne koszty ponoszone w związku z zamrożeniem środków zainwestowanych w zapasy. Nieregularność lub duże wahania tego wskaźnika są dla biegłych od spraw przestępstw i nadużyć gospodarczych sygnałem ostrzegawczym. Wskaźnik rotacji należności (receivable turnover): Wskaźnik rotacji należności = przychody ze sprzedaży / przeciętny stan należności Wskaźnik mierzy rotację należności w ciągu danego roku obrotowego, czyli czas pomiędzy sprzedażą klientowi, a uregulowaniem należności. A dokładniej, pokazuje ile razy w ciągu badanego okresu firma odtwarza stan swych należności. Wskaźnik ten opiera się na danych zarówno z rachunku zysków i strat, jak i bilansu. Jego nadużycie polega na fikcyjnej sprzedaży, nieistniejący przychód nigdy nie zostanie zainkasowany. W wyniku tego wskaźnik rotacji należności spadnie. Wskaźnik rotacji należności w dniach (collection ratio): Wskaźnik rotacji należności (ściągalności) = 365 / wskaźnik rotacji należności Miarą przeterminowania należności jest wskaźnik rotacji należności. Dzieląc 365 dni przez wskaźnik rotacji należności otrzymujemy średni termin spłaty należności w dniach. Im niższy wskaźnik ściągalności, tym szybciej spłacane są należności. Dla specjalisty badającego manipulacje i oszustwa księgowe wskaźnik ten może być punktem wyjścia do wykrywania fikcyjnych należności. Ten wskaźnik zwykle utrzymuje się na mniej więcej tym samym poziomie w kolejnych latach, jednakże zmiana zasad fakturowania lub metod windykacji może spowodować wahania. Wskaźnik obrotu zapasów (inventory turnover): Wskaźnik rotacji zapasów = koszt sprzedanych produktów, towarów, materiałów / przeciętny stan zapasów Biegli mogą wykorzystywać ten wskaźnik do badania kont zapasów pod kątem możliwych kradzieży. Manipulowanie zamówieniami i przejęciami magazynowymi również może mieć wpływ na ten wskaźnik, natomiast fikcyjne obciążenie kosztu własnego sprzedaży powoduje jego zwiększenie. Znaczące zmiany wskaźnika rotacji zapasów sprawdzają się jako sygnał wskazujący na możliwości manipulowania zapasami. Wskaźnik zadłużenia (debt to equity ratio): Wskaźnik zadłużenia = zobowiązania ogółem / kapitał własny ogółem Wskaźnik ten porównuje zobowiązania firmy kapitałem własnym. Wskaźnik zadłużenia szczególnie interesuje kredytodawców, umożliwiając porównanie długo- i krótkoterminowego zadłużenia firmy ze środkami wnoszonymi przez właścicieli i wypracowanym wynikiem. Bilans środków zapewnionych przez kredytodawców i właścicieli ma zasadnicze znaczenie dla analizy stanu finansowego firmy. Wymagany wskaźnik zadłużenia kapitału własnego często stanowi jeden z warunków kredytowania klientów korporacyjnych. Niska wartość świadczy o sile finansowej firmy. Zwiększeniu wartości wskaźnika towarzyszy wzrost zobowiązań z tytułu dostaw i usług. Nagłe CZERWIEC / JUNE 2024 www.creditmanagermagazine.pl 21 „Dla specjalisty badającego manipulacje i oszustwa księgowe, wskaźnik rotacji należności w dniach może być punktem wyjścia do wykrywania fikcyjnych należności. Ten wskaźnik zwykle utrzymuje się na mniej więcej tym samym poziomie w kolejnych latach. ”