Credit Manager Magazine 4/2024

Kluczowe elementy tej analizy to relacje i porównania, które umożliwiają ocenę opartą o dane ze sprawozdań. Ponieważ wskaźniki finansowe uwypuklają znaczące zmiany zachodzące w głównych zakresach działania jednostki z roku na rok lub na przestrzeni kilku lat, ewidentnie wskazują potencjalne problemy. Tak, jak przy innych analizach, poszczególne różnice często można wytłumaczyć zmianami operacyjnymi w firmie. Zmiany głównych wskaźników finansowych nie muszą świadczyć o wystąpieniu nieprawidłowości. W przypadku wykrycia zmiany któregoś ze wskaźników należy dokładnie zbadać właściwe konta źródłowe w celu ustalenia, czy miało miejsce nadużycie. Niewyjaśnione zmiany, zwłaszcza, gdy występują w odniesieniu do ważnych wskaźników, zawsze powinny być zbadane, ponieważ mogą to być pierwsze objawy ostrzegawcze wskazujące na kreowanie wynikiem finansowym. Ograniczeniem analizy wskaźnikowej jest jej niezdolność do wykrywania nadużyć na małą, nieistotną skalę. Wskaźniki operacyjne, które mogą być stosowane w wykrywaniu nadużyć księgowych, są grupowane w czterech kategoriach: wskaźniki płynności, 1. wskaźniki sprawności działania, 2. wskaźniki zadłużenia, 3. wskaźniki rentowności. 4. The Association of Certified Fraud Examiners ACFE (Stowarzyszenie Certyfikowanych Egzaminatorów Nadużyć Księgowych) określiło listę najważniejszych wskaźników ekonomicznych, których zastosowanie może doprowadzić do wykrycia nadużyć w księgach finansowych. Wskaźniki dotyczące płynności, sprawności działania, zadłużenia i rentowności przedstawiono w dalszej części tekstu. Wartości wskaźników powyżej lub poniżej oczekiwanej normy mogą posłużyć jako czerwone flagi. Wskaźnik płynności bieżącej (current ratio): Wskaźnik płynności bieżącej = aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe W praktyce wskaźniki te wykazują różny poziom w różnych branżach i zmieniają się w czasie. Istotny jest przy tym trend tego wskaźnika – wyraźny trend malejący powinien być sygnałem ostrzegawczym i to niezależnie od poziomu wskaźnika. Dla każdej z branży wartość wskaźnika płynności bieżącej może być inna. Przykładowo, bardzo wysoki poziom wskaźnika odnotowano w branży przemysł włókienniczy – 2,57, wskaźnik płynności w budownictwie wynosi – 4,60, a w branży usługi elektryczne, gazowe i sanitarne – 0,87. Z powyższych przykładów wynika, że wykorzystywanie wskaźnika płynności bieżącej powinno bazować na odpowiednich średnich w ramach sektora. W kreowaniu wyniku finansowego ten wskaźnik może być pierwszym sygnałem manipulowania księgami. Defraudacja zwykle obniża wskaźnik, natomiast ukrywanie zobowiązań sprawia, że wygląda on korzystniej. „Ograniczeniem analizy wskaźnikowej jest jej niezdolność do wykrywania nadużyć na małą, nieistotną skalę. ” www.creditmanagermagazine.pl CZERWIEC / JUNE 2024 20 EDUKACJA Wskaźnik przyspieszonej płynności (quick ratio): Wskaźnik przyspieszonej płynności = (aktywa bieżące - zapasy) / pasywa bieżące Do obliczenia tego wskaźnika brany jest pod uwagę najbardziej płynny majątek. Wskaźnik ten porównuje aktywa, które można szybko spieniężyć i mierzy zdolność przedsiębiorstwa do pokrywania nagłego zapotrzebowania na gotówkę. Jednocześnie daje on analitykom pesymistyczny obraz kapitału obrotowego firmy. Wzorcowa wartość wskaźnika wynosi 1. Poziom wyższy niż 1,5 może świadczyć o nadpłynności bądź nadmiernym kredytowaniu klientów. Poziom poniżej 1 może świadczyć o nieuczciwym zwiększaniu należności w celu zawyżenia rocznej sprzedaży, wówczas można analizować taką firmę pod kątem nadużyć. „W kreowaniu wyniku finansowego wskaźnik płynności bieżącej może być pierwszym sygnałem manipulowania księgami. Defraudacja zwykle obniża wskaźnik, natomiast ukrywanie zobowiązań sprawia, że wygląda on korzystniej. ”