Credit Manager Magazine 4/2024

EDUKACJA Analiza porównawcza rzeczywistych wyników do prognoz z poprzednich okresów mogłaby być uwzględniona w analizie rocznej. Jeśli firma ma problemy z utrzymaniem wyników z prognozy lub budżet został zmodyfikowany w danym okresie, może to oznaczać dostosowanie aktualnych danych do prognozy. Fakt, że drobne zmiany nie zawsze muszą oznaczać złe intencje zarządzających. Porównanie wyników z oczekiwaniami analityków może dostarczyć równie istotnych informacji. 3. Dane firmy w porównaniu do danych innych firm z tej samej branży. Porównanie do danych z branży lub do danych konkurencji. Dane firmy zbierane do porównań w podzbiory, np.: porównanie przez podział na produkty, lokalizacje, czy pracowników. Wydajność firmy, która znacznie różni się od wyników osiąganych przez firmy w branży wymaga dalszej analizy. 4. Dane finansowe w porównaniu do działalności operacyjnej. Audytorzy mogą rozważać porównania w zakresie niektórych działań operacyjnych w sprawozdaniu finansowym, w miejscu, w którym spodziewają się naruszenia wyniku. Na przykład audytor spodziewa się zwiększenia zapasów w związku ze wzrostem przychodów. 5. Dane firmy w porównaniu przez biegłego rewidenta do ustalonych lub spodziewanych wyników. Audytor, czy biegły rewident może mieć pewne oczekiwania co do wyników finansowych firmy, rozważając wskaźniki, relacje i trendy branży, w której działa firma. Różnica między oczekiwaniami a rzeczywistością może oznaczać manipulację i wymaga to dalszych badań w celu potwierdzenia, bądź odrzucenia tej tezy. Procedury analityczne są jedną z najbardziej skutecznych metod wykrywania oszustw księgowych w sprawozdawczości finansowej. Procesy związane z użyciem procedur analitycznych są następujące: opracowanie oczekiwań (spodziewane wyniki), porównanie rzeczywistego wyniku z oczekiwaniami, zbadanie różnic w zakresie odchylenia wyniku rzeczywistego od oczekiwanego. Istnieje wiele typów technik analitycznych, które mogą być przydatne w wykrywaniu manipulacji księgowych. Najbardziej użyteczne są: analiza pozioma, analiza pionowa, wskaźniki operacyjne, indywidualne wskaźniki. Wymienione cztery techniki analityczne przedstawione są według stopnia trudności i łatwości zastosowania. Najprostsza z metod to analiza pozioma , która polega na porównaniu Analiza pionowa polega na wyrażeniu relacji poszczególnych pozycji do konkretnej wartości bazowej, np. w formie procentu. Analiza pionowa skupia się na zależnościach między pozycjami sprawozdania w ramach okresu obrotowego. Zależności można potem porównać ze średnimi historycznymi pod kątem ewentualnych anomalii. Przykłady analizy pionowej: pomiar wydatków na materiały biurowe jako procent całkowitych kosztów rodzajowych, pomiar kosztów oddziału jako procent całkowitych kosztów firmy, przychody z sprzedaży jednego rodzaju produktu jako procent całkowitej sprzedaży. W analizie pionowej można porównywać koszty i przychody pod różnym kątem. „Procedury analityczne są jedną z najbardziej skutecznych metod wykrywania oszustw księgowych w sprawozdawczości finansowej.” rzeczywistych wyników w bieżącym okresie do wyników zawartych w budżecie czy prognozie lub do poprzednich wyników finansowych za poprzedni okres obrotowy. Zmiany procentowe oblicza się dzieląc przyrost lub spadek każdej pozycji przez kwotę bazową. W porównaniach poziomych istotne jest uwzględnienie nie tylko procentów, ale również wartości bezwzględnych. Zmiana rzędu 5% na dużym koncie może być tak naprawdę ważniejsza, niż zmiana rzędu 50% na koncie o małych obrotach. Przydatne również będą porównania poszczególnych okresów, przychodów do kosztów, zysków do strat w danym czasie, gdzie można zaobserwować trendy długoterminowe. Analiza pozioma jest uznawana za pierwszą podstawową fazę, a zmiany w kolejnych okresach obliczane są jako procent w porównaniu do okresu bazowego. Wykonując ją trzeba zastosować różne typy grup, na przykład porównywać każdy element przychodów jako procent całkowitych przychodów, każdy element kosztów jako procent całkowitych kosztów. Można grupować konta, które mają podobne cechy, według obszaru, regionu lub oddziałów. Uważne badanie tych zależności może naprowadzić specjalistę na fikcyjną sprzedaż, skoro zobowiązania z tytułu dostaw wzrosły, a nie zanotowano odpowiedniego wzrostu w kosztach sprzedaży. Wykorzystanie analizy za pomocą wskaźników operacyjnych jest jedną z najbardziej niezawodnych metod wykrywania oszustw księgowych każdego rodzaju. Analiza za pomocą wskaźników operacyjnych służy do oceny relacji między dwiema pozycjami sprawozdania finansowego. CZERWIEC / JUNE 2024 www.creditmanagermagazine.pl 19