Credit Manager Magazine 3/2023

60 www.creditmanagermagazine.pl MARZEC / MARCH 2023 EDUKACJA Nasz świat jest zanieczyszczony sztucznym światłem Żyjemy w świecie zanieczyszczonym przez światło, od którego wszechobecnego blasku nie jesteśmy w stanie uciec. Ciągłe przewijanie rolek na Instagramie czy oglądanie filmików na TikToku upośledza nasze zdolności poznawcze i powoduje poczucie zagubienia. Nasze ciało i psychika nie są w stanie uzyskać równowagi i prawdziwego kontaktu z rzeczywistością. Musimy korzystać z osiągnięć cywilizacyjnych tak, by nie szkodzić środowisku i otworzyć się na specyficzny rodzaj światła, którego potrzeba człowiekowi: relacji i duchowości. Negatywne skutki ciągłej ekspozycji na sztuczne światło Zewszystkich rodzajówzanieczyszczenia śro- dowiska najrzadziej dostrzeganym zdaje się zanieczyszczenie światłem. Często nie jeste- śmy świadomi tego, że powyższego zjawisko negatywnie wpływa na nasze życie. Zanieczyszczenie światłem polega na emisji sztucznego światła w porze nocnej, a więc wtedy, kiedy w naturalnych warunkach jego ilość w środowisku jest minimalna. W ten sposób człowiek w poszukiwaniu bezpie- czeństwa, pragnąc pokonać swój odwieczny lęk przed ciemnością, a także w celu wydłu- żenia czasu na pracę i rozrywkę, doprowadził do szeregu zmian, które są szkodliwe zarów- no dla niego samego, jak i otaczającego go środowiska naturalnego. Liczni naukowcy biorący udział w opraco- waniu Memorandum w sprawie ustanowienia prawnych podstaw zrównoważonej polityki oś- wietlenia zewnętrznego podkreślają, że „czło- wiek dla prawidłowego funkcjonowania po- trzebuje «ciemnego nieba» zapewniającego naturalną środowiskową «ciemność», która wraz z towarzyszącą jej ciszą stanowi ele- ment środowiska zewnętrznego zapewniają- cy komfort i prawidłowy przebieg snu”. W pogoni za nieustannym rozwojem ekono- micznym nie można zapominać o niekorzyst- nych skutkach nocnej ekspozycji na światło, zaburzającej dobowy rytm snu oraz zwiększa- jącej ryzyko występowania chorób nowotwo- rowych, metabolicznych i układu krążenia. Jakub Małecki Student filozofii na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II Dodatkowo oddziałuje ona na funkcjonowa- nie układu rozrodczego, a także wpływa na długość i jakość życia. Korzystanie przed snem ze źródeł światła, jakimi są telefony czy komputery, hamuje syntezę tzw. hormonu ciemności, czyli mela- toniny, która działa pobudzająco na człowie- ka. Ma to negatywny wpływ na prawidłowy przebieg snu i wiele innych procesów biolo- gicznych zachodzących nocą w naszym orga- nizmie, takich jak regeneracja tkanek, regu- lacja temperatury ciała i praca serca. Niekontrolowana emisja światła zanieczyszcza środowisko Nie tylko ludzkie życie, ale również życie roślin i zwierząt toczy się według dobowego rytmu światła i ciemności. Zaburzając ten rytm, szkodzimy zatem nie tylko sobie, lecz także innym organizmom żywym. Jednym z najbardziej działających na wy- obraźnię przykładów negatywnego wpływu zanieczyszczenia światłem na życie zwierząt są młode żółwie morskie, które wylęgają się nocą na plaży i zgodnie ze swoim instynktem kierują się ku światłu. Niestety ze względu na silne oświetlenie terenów nadmorskich, niejednokrotnie zamiast zmierzać w stronę oświetlanego przez Księżyc morza, zdezo- rientowane przez źródła sztucznego światła giną na plaży, bo nigdy nie docierają do na- turalnego celu. Jak podkreślają autorzy Memorandum , za- nieczyszczenie światłem wpływa na zdolność pobierania pokarmów i rozmnażanie się owa- dów, migracje niektórych gatunków ryb i ich rozmnażanie, przeżywanie potomstwa pła- zów i gadów, ich preferencje pokarmowe oraz wrażliwość na stres. Ma to też znaczenie dla migracji ptaków, ich śpiewu, odpoczynku, wydawaniu potomstwa, prowadzi do dezorientacji w terenie. Zanie- czyszczenie światłem zaburza rytm aktywności ssaków oraz powoduje zmiany w rozwoju pło- du i potomstwa, a także zmiany w zachowaniu. Oczywiście nikt nie nawołuje do tego, żeby całkowicie zrezygnować z oświetlania prze- strzeni, w której żyjemy. Warto zadbać o to, aby korzystać z niego w jak najbardziej ra- cjonalny sposób. Przykładem ilustrującym „Oczywiście nikt nie nawołuje do tego, żeby całkowicie zrezygnować z oświetlania przestrzeni, w której żyjemy. Warto zadbać o to, aby korzystać z niego w jak najbardziej racjonalny sposób.”