Credit Manager Magazine 3/2023

59 www.creditmanagermagazine.pl MARZEC / MARCH 2023 cjacji w sprawie polityki obronnej. W pierw- szych miesiącach pandemii utworzono unijny fundusz naprawczy Next Generation EU, co stanowiło przełom w solidarności finansowej państw członkowskich. Wreszcie inwazja Ro- sji na Ukrainę spowodowała masową mobili- zację polityki zewnętrznej UE na rzecz wspar- cia Ukrainy, w tym po raz pierwszy dostawy broni i surowe sankcje wobec Moskwy. Wspólne działania, takie jak zbiorowe zakupy szczepionek i negocjowany obecnie plan za- kupu surowców energetycznych, jak również dostarczanie wsparcia militarnego Ukrainie, cementują więzi wspólnotowe. Kryzysy bywa- ją zatem bodźcem dla rozwoju integracji eu- ropejskiej. Trudno jednak zgodzić się z twier- dzeniem, że UE zawsze wychodzi z nich wzmocniona. Niektóre stwarzają warunki do postępu, ale inne dzielą i szkodzą. Bywa też, że na szczytach władzy zapadają decyzje to- rujące drogę wadliwym rozwiązaniom, które na tyle krzepną, że pozostają wmocy na stałe. Asymetria charakterystyczna dla kryzysów dotykających UE utrudnia wykuwanie wspól- nych rozwiązań. Tym, co ułatwia współpra- cę, jest natomiast wysoki poziom integracji gospodarczej i wynikające z niego wzajemne zależności. Najsilniejszym i najpewniejszym filarem solidarności państw członkowskich niezmiennie pozostaje Jednolity Rynek. ANALIZA Grażyna Śleszyńska Absolwentka Wydziału Dziennikar- stwa i Nauk Politycznych UW, Insty- tutu Nauk Politycznych w Paryżu oraz Szkoły Głównej Handlowej (SGH). Specjalizuje się w analizie procesów politycznych i zjawisk makroekono- micznych. Przez wiele lat współtwo- rzyła Forum Ekonomiczne w Kryni- cy, największe wydarzenie politycz- no-biznesowe w Europie Środkowej. Współpracowała m. in. z redakcją miesięcznika „Polish Market”, z plat- formą inwestycyjną Emerging Eu- rope Marketvenue oraz z portalem informacyjnym Forsal.pl. wego zostały zawieszone. UE zrobiła wpraw- dzie duży krok naprzód w kierunku unii fi- skalnej dzięki funduszowi naprawczemu, ale kraje, na czele z Niemcami, które dysponują najszerszą przestrzenią fiskalną, stosują ją obficie, nie bacząc na to, że innych członków UE na podobne bodźce finansowe nie stać. Pakiet stymulacyjny w wysokości 200 miliar- dów euro, który Niemcy wpompowały w swo- ją gospodarkę, spotkał się z ostrą krytyką ze strony innych państw, gdyż grozi ponow- nym otwarciem podziału Północ-Południe w UE. Jednocześnie wysoka inflacja czyni zadłużanie się droższym. To, znowu, uderza w innych, zwłaszcza w południowców, którzy mają słaby rating wiarygodności kredytowej. Gdy wyjdziemy z ostrej fazy kryzysu, polityka wsparcia sektorowego stanie się mniej impe- ratywna. Trzeba będzie znaleźć złoty środek równowagi w polityce fiskalnej. Nadmierne obcięcie wydatków budżetowych będzie bo- wiem szkodliwe. To kluczowa lekcja z kryzy- su zadłużeniowego z lat 2009-12, gdy wysoki poziom oszczędności osób prywatnych w po- łączeniu z zacieśnianiem polityki fiskalnej negatywnie zaciążył na dynamice ożywienia. Nie wolno dopuścić do drastycznego obni- żenia popytu. Aby tego uniknąć, UE musi zwiększyć inwestycje publiczne, co zapewni również trwałe korzyści po stronie podaży. Kryzys katalizatorem zmian „Ludzie akceptują zmianę tylko wtedy, gdy widzą jej konieczność, a jej konieczność wi- dzą tylko w czasie kryzysu”, by znów zacyto- wać wspomnianego na wstępie Jeana Mon- neta. Kryzys zadłużeniowy przyniósł istotne innowacje w unijnej architekturze finansowej. Masowy napływ uchodźców do Europy w la- tach 2015-16 zaowocował unowocześnieniem mechanizmów zabezpieczających zewnętrzne granice Unii. Brexit był ciosem dla Wspólno- ty, ale doprowadził do odblokowania nego-