Credit Manager Magazine 3/2023

56 www.creditmanagermagazine.pl MARZEC / MARCH 2023 MAKROEKONOMIA W Niemczech Rosja wykorzystała swoje ko- mercyjne i polityczne powiązania, a także jak się podejrzewa, inne wrogie wpływy by reali- zować kontrowersyjny rurociąg Nord Stream II. Istnieją również niepodważalne dowody na to, że wspierane przez Rosjan cyberataki na za- soby energetyczne wymierzonowkilka innych państwach członkowskich Sojuszu, w tym w Polskę, Turcję, Wielką Brytanię i w USA. Rosyjska inwazja na Ukrainę zmusiła cały zachodni świat do ponownej oceny strategii surowcowej i transformacji energetycznej. Zdolność do dywersyfikacji, zabezpieczania łańcuchów dostaw i budowy wewnętrznej sy- nergii regionalnej, stanowią dziś filary bezpie- czeństwa energetycznego i odporności państw na coraz trudniejsze do przewidzenia kryzysy społeczno-ekonomiczne. Warto jednocześnie zwrócić uwagę na pewien istotny fakt – Rosja od czasu inwazji na Ukra- inę zaprzestała publikowania statystyk doty- czących handlu zagranicznego. Tymczasem to właśnie wymiana dóbr i usług z innymi państwami jest kluczową informacją dla zro- zumienia jej obecnej sytuacji gospodarczej – eksport stanowił bowiem około 10 proc. PKB tego kraju w 2021 r. Analitycy EMIS (ISI Emerging Markets Group) w raporcie sekto- rowym „Russia-Ukraine War Impact on Glo- bal Oil and Gas Sector” wskazują, że w 2021 r. Rosja była największym na świecie eks- porterem gazu ziemnego, sprzedając prawie ćwierć (23,6 proc.) globalnego wolumenu, a także drugim po Arabii Saudyjskiej eks- porterem ropy naftowej (12,8 proc. globalnej sprzedaży). Z badań przeprowadzonych przez Komisję Europejską (KE) wynika, że nakładane sank- cje przynoszą oczekiwane efekty. Moskwa za- częła gospodarczo słabnąć. Patrząc szeroko, choć Rosja zarabia krocie na sprzedaży ropy i gazu do Azji, kwoty te mogą nie wystarczyć na uratowanie coraz bardziej pogrążonej w wojnie gospodarki. Prognoza na przyszłość i perspektywa stabilizacji Większość państw jako broń w walce ze wzro- stemcen stosuje politykę pieniężną, czyli pod- wyżki stóp procentowych. Oczywiste jest, że naprawienie koniunktury wymaga czasu i cier- pliwości. Wpływ podwyżek stóp procento- wych może nie być odczuwalny w gospodar- ce krótkookresowo. Realne skutki zaobser- wujemy z pewnym opóźnieniem. Rządy znacznie zintensyfikowały działania w odpowiedzi na kryzys energetyczny, aby złagodzić jego skutki dla gospodarstw do- mowych i firm znajdujących się w trudnej sytuacji. Początkowo środki wsparcia przy- bierały głównie formę ograniczonych trans- ferów rządowych uzależnionych od potrzeb (np. bony energetyczne) i niższych podatków (energetycznych) w większości krajów z wy- jątkiem Francji, a później Hiszpanii, które wprowadziły ogólne limity cenowe odpowie- dnio na energię elektryczną i gaz. Optymalną reakcją polityczną na kryzys ener- getyczny byłaby szybka strukturalna przebu- dowa europejskiego rynku energetycznego. Z perspektywy czasu oczywiste wydaje się dą- żenie do zwiększenia inwestycji w infrastruk- turę energii odnawialnej i realne alternatywy dla gazu z gazociągów, takie jak terminale LNG w portach, ale wymagają one wcześnie podjętego zaangażowania strategicznego i do- datkowego wsparcia fiskalnego, aby osiągnąć przewidywalność dla przedsiębiorstw. Sytuacje kryzysowe nierzadko otwierają zu- pełnie nowe możliwości. Istotny potencjał wkontekście transformacji energetycznej ofe- ruje Polsce Morze Bałtyckie. Dla polskiej czę- ści administracyjnej szacowany jest on na bli- sko 28 GW, co stanowi niemal połowę obec- nej mocy polskiego systemu elektroenerge- tycznego. Dość intrygująco wygląda natomiast per- spektywa wykorzystania wodoru w charak- terze paliwa. Okazuje się bowiem, że próby zastąpienia paliw kopalnych wodoremmuszą napotkać na liczne wyzwania. Dość ostrożne wyliczenia w tym zakresie wskazują, że przej- ście na zasilanie wodorem w oparciu o gaz ziemny wyłącznie samochodów osobowych w Polsce wiązałoby się ze zwiększeniem kra- jowego zużycia gazu o połowę. Do tego do- szłyby także potencjalne problemy z dostęp- nością gazu w sektorze nawozów. Gdyby zaś wodór na cele transportu pozyskiwać w pro- cesie elektrolizywody, wymagałoby towytwo- rzenia siedmiokrotnie większej ilości energii elektrycznej, niż w całym 2019 r. w Polsce. Aktualnie obserwujemy wyścig z czasem o za- stąpienie paliw kopalnych alternatywnymi dr Piotr Łuczuk Dziennikarz i teolog. Absolwent Uni- wersytetu Kardynała Stefana Wyszyń- skiegowWarszawie.WykładowcawKa- tedrze Internetu i Komuni-kacji Cy- frowej Instytutu Edukacji Medialnej iDziennikarstwaUKSW.W2016roku uzyskałstopieńnaukowydoktorazwy- różnieniem (temat rozprawy: „Cyber- wojna i cyberterroryzm w kontekście ‘zderzenia cywilizacji’. Studium etycz- no-moralne na wybranych przykła- dach”). Współpracownik tygodnika „Gazeta Polska” oraz dziennika „Ga- zeta Polska Codziennie”. Obecnie wy- dawca i redaktor portalu niezalezna. pl. Współtworzył również znane ser- wisy i portale internetowe (m.in. du- chowy.pl, wpolityce.pl , niezalezna.pl ). W swojej pracy naukowo-badawczej zajmuje się głównie zjawiskami doty- czącymi cyberbezpieczeństwa i wpły- wu nowoczesnych technologii na ko- munikację społeczną. „Średnia wysokość ceny za energię elektryczną w Unii Europejskiej od stycznia do października 2022 r. względem analogicznego okresu 2021 r. wzrosła o 45 proc., a gazu o ponad 90 proc. – wskazał w analizie PIE.” źródłami energii, w tymm.in . energią termo- jądrową. Dość ostrożne prognozy ekspertów i futurologów sugerują, że od wizji, w której ludzkość będzie mogła rozwiązać problem dostępności energii dzielą nas co najmniej trzy dekady. Do tego czasu, pozostaje nam dalsze wykorzystywanie tradycyjnych źródeł energii i sukcesywne przechodzenie na od- nawialne źródła energii. Transformacja ener- getyczna musi się jednak dokonać w sposób przemyślany po to, aby po kilku dekadach nie okazało się, że „wylaliśmy dziecko z kąpielą”.