Credit Manager Magazine 2/2022

22 CREDIT MANAGER MAGAZINE LUTY / FEBRUARY 2022 BRANŻE Koszty w budownictwie w latach 2016-2021 Niniejszy artykuł stanowi kontynuację Raportu o kosztach w budownictwie 2016-2021 ze szczególnym uwzględnieniem wpływu pandemii COVID-19 w okresie 2020-2021 1 , w którym CAS Sp. z o.o. przedstawił wyniki analizy kosztów realizacji 52 projektów budowlanych o łącznej wartości 8,3 mld zł netto, jak również potencjalny wpływ wzrostu kosztów pozyskania czynników produkcji na modelowe projekty. Maciej Kajrukszto Ekspert ds. doradztwa kontraktowego Daniel Kajrukszto Ekspert ds. kosztów Lidia Więcław-Bator Ekspert ds. Projektów Badania CAS Z badań przeprowadzonych przez CAS wyni- ka, iż w okresie od I kwartału 2015 r. do IV kwartału 2021 r. wzrost kosztów realizacji dla budownictwa ogółemwyniósł łącznie 49,99%. Wpodzialena sektorynajwiększewzrostykosz- tów dotknęły inwestycje kubaturowe – średnio łącznie wzrosły one o 57,17%, dalej w sektorze budownictwa infrastrukturalnego drogowego – 50,54% i kolejowego – 40,38% (Wykres 1). Z kolei w podziale na czynniki produkcji, największe wzrosty kosztów zaobserwowano wzakresierobocizny–łącznieśrednioo58,04%, oraz materiałów - łącznie średnio o 56,69% (Wykres 2). Wzrosty kosztów ujętych w analizie wystąpi- ły najsilniej w dwóch różnych okresach, obej- mujących zasadniczo: lata 2017-2018 oraz okres od IV kwartału 2020 roku trwający do dzisiaj. Lata 2017-2018 naznaczone były bez- precedensowymi wzrostami kosztów, napę- dzanymi kumulatywnie przez wzrost kosz- tów robocizny i w nieco mniejszym zakresie –materiałów budowlanych, warunkowanymi przez krajowe czynniki popytowe. Wzrosty kosztów trwały także w roku 2019, choć ich dynamika wyraźnie spadała. Trend wzrosto- wy wyhamował ostatecznie w I kwartale 2020 roku wraz z wybuchem pandemii COVID-19. W II kwartale 2020 roku nastroje przedsię- biorstw działających w branży budowlanej znacznie się osłabiły (w kwietniu 2020 r. wska- źnik ogólnego klimatu koniunktury osiągnął rekordowo niską wartość -47,%, podobnie jak ich bieżąca sytuacja gospodarcza. Wynikało to z obostrzeń sanitarnych 2 oraz zmniejsze- nia portfela zamówień na rynku krajowym 3 . Pomimo pesymistycznego nastroju przedsię- biorstw, ceny i stawki czynników produkcji budowlanej w kolejnych miesiącach pozo- stawały relatywnie na stałym poziomie, aż do listopada 2020 r., kiedy to nastąpił drastycz- ny i niespodziewany wzrost kosztów pozy- skania materiałów, przewyższający bardzo odczuwalną inflację. W IV kwartale 2021 roku koszty pozyskania materiałów ogółem wzrosły o 19,78% w relacji r/r. W przypadku sektora budownictwa kubaturowego wzrost tych kosztów wyniósł aż 23,85%. W tym sa- mym okresie wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych wzrósł o 7,7%. W tej sytuacji nie dziwy fakt, że w badaniach prowadzonych przez GUS, przedsiębiorstwa działające w branży budowlanej wykazały, iż w 2021 roku koszty materiałów stanowiły główną barierę w ich działalności. W listopadzie 2021 r. odsetek przedsiębiorstw uskarżających się na koszty cen tych czynni- ków produkcji wyniósł 64,2% (!), i był naj- Wykres 1. Zmiana kosztów w sektorach w latach 2016-2021 (I kwartał 2015 r. = 100) 98,47 120,99 150,54 108,69 127,40 140,38 100,04 101,53 128,48 157,17 128,98 149,99 90 100 110 120 130 140 150 160 I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Infrastruktura drogowa - ogó em Infrastruktura kolejowa Budownictwo kubaturowe OGÓLNA ZMIANA „Z badań przeprowadzonych przez CAS wynika, iż w okresie od I kwartału 2015 r. do IV kwartału 2021 r. wzrost kosztów realizacji dla budownictwa ogółem wyniósł łącznie 49,99%.”