Credit Manager Magazine 1/2024

EDUKACJA Nr Nazwa wskaźnika Postać wskaźnika Pozytywnie gdy wskaźnik: 1 Zyskowność aktywów (ROA) Zysk netto / Aktywa Rośnie 2 Rentowność brutto sprzedaży Zysk brutto / Przychody netto ze sprzedaży Rośnie 3 Udział kosztów zarządu i kosztów sprzedaży w przychodach ze sprzedaży (Koszty zarządu + Koszty sprzedaży) / Przychody netto ze sprzedaży Maleje 4 Rentowność operacyjna Zysk operacyjny (EBIT) / Przychody netto ze sprzedaży Rośnie 5 Rentowność netto sprzedaży (ROS) Zysk netto / Przychody netto ze sprzedaży Rośnie 6 Stopa zwrotu z kapitału własnego (ROE) Zysk netto / Kapitał własny Rośnie „Rentowność operacyjna odzwierciedla skuteczność firmy w tworzeniu zysku z podstawowej działalności.” www.creditmanagermagazine.pl STYCZEŃ / JANUARY 2024 42 RENTOWNOŚĆ Pierwszym wymiarem oceny firmy, pozycjonowanym zawsze na szczycie wykresu radarowego, jest zyskowność (rentowność). Opisana jest ona sześcioma wskaźnikami, których zestawienie znajduje się w poniższej tabeli. Kryterium rentowności pozwala określić jak zyskowna jest sprzedaż, jakie korzyści osiąga przedsiębiorstwo z posiadanego majątku oraz jaki jest zwrot zaangażowanych kapitałów własnych. Rentowność brutto sprzedaży odzwierciedla atrakcyjność ekonomiczną portfela produktów i usług oferowanych przez firmę. Możemy określić pozycję konkurencyjną badanej firmy porównując ten wskaźnik z takim samym miernikiem wyznaczonym dla konkurentów w branży. Wskaźnik udziału kosztów zarządu i sprzedaży w przychodach ze sprzedaż y umożliwia ocenę efektywności osiąganej dzięki wdrażaniu strategii lepszego zarządzania poprzez mniejszą najmniejsze. Najlepiej gdy koszty zarządu i sprzedaży nie rosną lub rosną wolniej niż wzrost przychodów netto ze sprzedaży. Rentowność operacyjna odzwierciedla skuteczność firmy w tworzeniu zysku z podstawowej działalności. Miernikiem zysku operacyjnego jest tu różnica zysku brutto ze sprzedaży oraz kosztów sprzedaży i kosztów zarządu. Im mniejsze koszty sprzedaży i koszty zarządu, tym w konsekwencji większy zysk operacyjny. Rentowność netto sprzedaży (ROS - ang. Return on Sales) pokazuje bieżący wynik osiągany z pełnej działalności gospodarczej firmy na rynku. Musimy mieć świadomość, że część zysku jest generowana przez działania niewynikające wprost z prowadzonej głównej działalności biznesowej (operacyjnej) oraz z pozostałych działań firmy. Szczególnie należy zwrócić tutaj uwagę na działania pozaoperacyjne i finansowe, które mogą kreować wynik dzięki „zabiegom” finansowym, często fałszującym rzeczywisty obraz, podczas gdy zysk operacyjny jest ujemny. Stopa zwrotu z kapitału własnego (ROE - ang. Return on Equity) pozwala ocenić wyniki firmy z perspektywy właścicielskiej. Innymi słowy mówi nam, ile zysku netto przypada na każdą złotówkę zaangażowanego kapitału własnego. Wśród analityków spotyka się najczęściej pogląd, iż jeśli ten wskaźnik jest niski, odzwierciedla to słabe zarządzanie i niską efektywność firmy. Opisane powyżej sześć wskaźników ukazuje bezpośrednio zyskowność firmy, która jest niezmiernie ważna w ocenie jej konkurencyjności. Wskaźniki te wskazują również na stopień przewagi kosztowej, jaką może mieć przedsiębiorstwo na rynku. Rentowność aktywów (ROA - ang. Return on Assets) , nazywana też stopą zwrotu z aktywów, można traktować jako najbardziej podstawowy wskaźnik zarządczy, łączący ze sobą rentowność netto sprzedaży i obrotowość aktywów: Powyższe pokazuje, iż efektywność wykorzystania posiadanych aktywów oraz zaangażowanych w nie kapitałów zależy bezpośrednio i proporcjonalnie od rentowności działalności gospodarczej firmy, mierzonej miernikiem zyskowności sprzedaży netto (zyskowności biznesu) oraz sprawnością wykorzystania posiadanych zasobów majątkowych, czyli obrotowością lub produktywnością aktywów. Oznacza to, że wzrost zyskowności aktywów firma może osiągnąć poprzez poprawę rentowności sprzedaży oraz sprawniejsze, bardziej wydajne wykorzystanie posiadanych zasobów majątkowych. Na przykład może wycofać się z nierentownych rynków lub produkcji o słabej marży, czy też skrócić cykl obrotu zapasami, przyspieszyć czas inkasowania należności, upłynnić zbędne aktywa trwałe itd. biurokrację. Najlepiej ocenimy firmę wówczas, gdy koszty zarządu (stałe ze swojej natury) i koszty sprzedaży są jak