Credit Manager Magazine 1/2024

EDUKACJA STYCZEŃ / JANUARY 2024 www.creditmanagermagazine.pl 43 Nr Nazwa wskaźnika Postać wskaźnika Pozytywnie gdy wskaźnik: 1 Wydajność zatrudnionych Przychody netto ze sprzedaży / Liczba zatrudnionych Rośnie 2 Wartość dodana na zatrudnionego Wartość dodana / Liczba zatrudnionych Rośnie 3 Wskaźnik udziału robocizny w wartości dodanej Koszty robocizny / Wartość dodana Maleje lub pozostaje bez zmian 4 Wyposażenie majątkowe zatrudnionych w aktywa trwałe Aktywa trwałe / Liczba zatrudnionych Rośnie 5 Wskaźnik „skrośny” Stopa wartości dodanej × Wskaźnik rotacji zapasów Rośnie 6 Średni koszt robocizny Koszty robocizny / Liczba zatrudnionych Pozostaje bez zmian lub rośnie „Wzorcowy poziom wskaźnika udziału robocizny w wartości dodanej zależy od sektora.” PRODUKTYWNOŚĆ Produktywność dotyczy efektywności wykorzystania zasobów ludzkich lub kapitału intelektualnego firmy. Z tego powodu, podstawowe wskaźniki liczymy w tym przypadku w odniesieniu do jednego zatrudnionego. W tabeli poniżej możemy odczytać formuły sześciu podstawowych wskaźników produktywności zamieszczonych w modelu radarowym Nagashimy. tj. o wartość zużytych materiałów, energii, materialnych usług obcych (transportowych, remontowych itp.) oraz świadczeń rzeczowych na rzecz pracowników. Dla Wskaźnika udziału robocizny w wartości dodanej mamy zasadę, według której utrzymywanie wysokich wynagrodzeń jest dopuszczalne tak długo, dopóki wskaźnik ten jest względnie niski. Firma jest zaś nieproduktywna wtedy, gdy mimo niskich płac wskaźnik ten jest wysoki. Powszechnie spotykamy pogląd, iż wielkość tego miernika powinna być niższa od 40%. Wzorcowy poziom wskaźnika udziału robocizny w wartości dodanej zależy od sektora, np. w sektorach kapitałochłonnych wartości dużo niższe niż 40% są łatwe do uzyskania, natomiast w sektorach pracochłonnych wskaźnik bliski 40% lub nawet wyższy jest normą. Wskaźnikiem wyposażenia majątkowego zatrudnionych w aktywa trwałe oceniamy także produktywność. Miernik ten odzwierciedla stopień nowoczesności (modernizacji) firmy. Skuteczne funkcjonowanie na konkurencyjnym rynku wymaga nowoczesnego wyposażenia majątkowego, nowych technologii. W gospodarce rynkowej firmy są słabe, które nie są w stanie zastępować siły roboczej kapitałem zaangażowanym w nowoczesne środki trwałe. Ogólna wartość wyposażenia w maszyny, urządzenia itd. podzielona przez liczbę pracowników ukazuje zatem poziom mechanizacji, automatyzacji i robotyzacji firmy. Wskaźnik „skrośny” jest nietypowy, ponieważ jest iloczynem stopy wartości dodanej, czyli ilorazu między wartością dodaną a przychodami ze sprzedaży, oraz wskaźnika rotacji zapasów. Koncentruje on zatem uwagę na 2 krytycznych aspektach polityki handlowej firmy: (1) stopie marży ze sprzedaży oraz (2) rotacji zapasów produktów. Wskaźnik średniego kosztu robocizny obrazuje zdolność firmy do zarządzania zasobami kadrowymi. Utrzymywanie na podobnym poziomie wielkości tego miernika przy jednoczesnym wzroście wydajności zatrudnionych może zapewnić wzrost zyskowności operacyjnej firmy. Wydajność zatrudnionych (wydajności pracy) pozwala uzyskać odpowiedź na pytanie, jaką wartość przychodów netto ze sprzedaży generuje jeden zatrudniony. Na jego podstawie można ocenić pracochłonność produkcji, zaangażowanie pracowników produkcji podstawowej w osiąganie zakładanej wielkości sprzedaży, a także umiejętności handlowe pracowników firmy, ich kompetencje marketingowe i sprzedażowe. Niski i malejący poziom tego wskaźnika pozwala na wystawienie słabej oceny badanej firmie, nawet mimo jej dużego absolutnego wolumenu i wartości sprzedaży. Wskaźnik wartości dodanej na jednego zatrudnionego informuje o stopniu, w jakim produktywność pracowników przekłada się na wartość dodaną tworzoną przez firmę. Pośrednio miernik ten może wskazywać również stopień przewagi kosztowej firmy w sektorze lub w porównaniu z głównymi konkurentami. Za wartość dodaną można uznać liczbowy wyraz nowo wytworzonej wartości i można ją wyznaczyć z różnicy między osiągniętym przez firmę przychodem ze sprzedaży a wartością nakładów poniesionych na zakup dóbr i usług wytworzonych przez inne podmioty gospodarcze. A zatem wartość dodana jest sumą przychodów ze sprzedaży pomniejszoną o całość nakładów (kosztów) materialnych bez amortyzacji,