Credit Manager Magazine 1/2024

European Security Market Authority). ESMA posiada wyłączne kompetencje dotyczące rejestracji agencji ratingowych w UE i nadzoru nad nimi. Zatem dzisiaj, jednej europejskiej agencji ratingowej nie mamy i prawdopodobnie mieć nie będziemy. Mamy za to jeden nadzór nad dość dużą ilością mniejszych, krajowych agencji ratingowych. Modele biznesowe agencji ratingowych Działalność większości agencji ratingowych opiera się na jednym z dwóch modeli biznesowych. Początkowo wszystkie agencje funkcjonowały wykorzystując model biznesowy oparty na „abonencie” (ang. subscriber-based), w którym udostępnia się ratingi wyłącznie dla abonentów wydawnictw agencji ratingowych. Opłaty abonamentowe zapewniają większą część przychodów agencji. Ten model biznesowy stosują nadal mniejsze agencje ratingowe (np. Egan-Jones Ratings Company). Model ten pozwala ograniczyć jeden z głównych zarzutów wobec agencji, czyli konflikt interesów w sytuacji kiedy to za rating płaci emitent długu. Może się jednak zdarzyć, że jeden abonent będzie dostarczał znacznych przychodów agencji, która z kolei może czuć się zobowiązana do publikowania „odpowiednich” opinii pomagających mu w podjęciu decyzji inwestycyjnej. Drugim modelem, przyjętym przez większość dużych i średnich agencji ratingowych (w tym Moody’s, Standard&Poor’s, Fitch) jest model gdzie opłatę uiszcza emitent. Większość przychodów agencji ratingowych pochodzi z tych właśnie opłat. Opłaty abonamentowe stanowią niewielkie źródło przychodów. Z uwagi na zwiększenie zakresu i stopnia komplikacji rynków kapitałowych, agencje ratingowe uzasadniały przyjęcie tego modelu koniecznością zatrudnienia dużej liczby osób oraz zakupu skomplikowanych programów statystyczno-ekonometrycznych. W tym modelu, ryzyko konfliktu interesów jest większe. Podejmuje się zatem próby stworzenia nowego modelu biznesowego, który w większym stopniu będzie zapewniał przejrzystość ratingów. Przykładem jest Wikirating. Znaczenie ratingów Ratingi są wykorzystywane przez inwestorów, emitentów, banki inwestycyjne, domy maklerskie i rządy. Stanowią wsparcie w zwiększeniu efektywności procesów decyzyjnych, usprawniając procesy informacyjne usuwają szumy informacyjne występujące na rynku, eliminując informacje zbędne oraz wykrywając informacje błędne i nieprawdziwe. Wyższa ocena ratingowa ułatwia dostęp ocenianego podmiotu do międzynarodowych rynków kapitałowych, zwiększa do niego zaufanie, umożliwia też negocjowanie korzystniejszych stawek oprocentowania. W większości przypadków, kiedy emisja obligacji jest duża, konieczna jest ocena agencji ratingowej. Bez takiego ratingu emisja może być słabo gwarantowana lub cena oferowana przez inwestorów zbyt niska z punktu widzenia emitenta. Oceny agencji ratingowych są także wykorzystywane przez instytucje rządowe do celów regulacyjnych. „Rating danego kraju jest swoistym ograniczeniem górnym dla ratingu działających w nim firm oraz samorządów. ” www.creditmanagermagazine.pl STYCZEŃ / JANUARY 2024 20 ANALIZA Banki europejskie, włączając Europejski Bank Centralny, zobowiązane zostały do wykorzystywania w ocenach wypłacalności instytucji finansowych standardowych ocen ryzyka kredytowego dwóch amerykańskich agencji ratingowych: Moody’s oraz Standard & Poor’s. Posiadanie ratingu nadanego przez agencję ratingową stanowi współcześnie często warunek konieczny dla emitentów uzyskania dostępu do źródeł kapitału na rynkach finansowych. Brak ratingu podważa zaufanie inwestorów do emitentów, zwiększając ryzyko inwestycyjne, które musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w premii za ryzyko, a tym samym oferowane oprocentowanie lub dyskonto przy zaciąganiu długu musi być wyższe. Rating kraju a rating samorządu oraz przedsiębiorstw Przy okazji zmian ratingów krajowych, warto podkreślić jakie znaczenie rating kraju ma na przedsiębiorstwa oraz jednostki samorządu terytorialnego (JST). Otóż rating danego kraju jest swoistym ograniczeniem górnym dla ratingu działających w nim firm oraz samorządów. „Podejmuje się próby stworzenia nowego modelu biznesowego, który w większym stopniu będzie zapewniał przejrzystość ratingów. Przykładem jest Wikirating. ”