Credit Manager Magazine 12/2022

33 www.creditmanagermagazine.pl GRUDZIEŃ / DECEMBER 2022 ANALIZY Perspektywy inflacji w Polsce Rok 2022 upłynął nam pod znakiem inflacji. Ale był to też rok ciągłego ogłaszania, że już za chwilę, już za moment, inflacja się zakończy. Przyczyn takiego zjawiska należy szukać raczej w źródłach behawioralnych, niż ekonomicznych, uczestników rynku, ale nie o tym będzie ten tekst. Skupimy się w nim na realnych perspektywach inflacji na kolejne lata. O tym, że inflacja zaczyna rozkręcać się na do- bre napisałem pierwszy dłuższy tekst w maju 2021 w swoim blogu Dlaczego warto rozpo- cząć podwyżki stóp procentowych w Polsce? Później, wskazywałem też na ryzyka związa- ne z błędnym podejściem do “walki” z inflacją i kryzysem energetycznym, co opisałemw ko- lejnym wpisie na początku 2022: Skąd wzięła się inflacja w Polsce? Z perspektywy czasu można powiedzieć, że większość ryzyk opisa- nych w obydwu tekstach zmaterializowała się. Inflacja wymknęła się spod kontroli. Wykres przedstawia ujęcie inflacji w sposób najbardziej bazowy i bieżący. Patrzymy na ostatnie trzy miesiące i trzy główne miary in- flacji bazowej. Takie podejście pozwala nam spojrzeć szerzej niż krótkoterminowe zmiany cen żywności i paliw, zmiany cen administra- cyjnych, efekty kalendarzowe czy efekty bazy. Do poziomów tego wskaźnika w średnim terminie inflacja headline [Wskaźnik cen to- warów i usług konsumpcyjnych lub inflacja CPI – przyp. red] powinna też z czasem kon- wergować. Jak się tu znaleźliśmy? Spóźnione zacieśnia- nie monetarne, wojna, kryzys energetyczny, “walka” z inflacją za pomocą ekspansji fiskal- Mikołaj Raczyński Członek Zarządu Noble Funds TFI nejibezpośrednichpowszechnychtransferów pieniężnych finansowanych większym defi- cytem, wakacje kredytowe (kolejność przy- padkowa) i wszystkie inne operacjemające na celu krótkoterminowe wsparcie konsumpcji kosztem strony podażowej gospodarki. Ale to wszystko już było, to historia (choć nie bez znaczeniadlaprzyszłości). Cowięcprzednami? Najważniejsze w zrozumieniu procesów in- flacyjnych jest rozróżnienie pomiędzy krótko, a długoterminowymi ścieżkami inflacji. Od samego początku bowiem walka toczy się tyl- ko o długoterminowy aspekt inflacji. Policy mix (w tym podwyżki stóp procentowych) wpływa głównie na to, co będziemy obser- wować za 2-3 lata. Osoby opowiadające, że podwyżki stóp nie działają, bo inflacja nadal rośnie mają zerowe pojęcie o makroekonomii (lub celowo manipulują opinią publiczną). Długoterminową walkę, z powodów opisa- nych wyżej, na razie jednak przegrywamy. Ani bowiem bank centralny, ani rząd nie mają woli inflacji zbić. Inflacja będzie więc trwać. Dlaczego więc coraz częściej pojawiają się informacje o dezinflacji, o spadkach inflacji, o końcu podwyżek stóp procentowych? To brak rozróżnienia krótkoterminowej i dłu- goterminowej perspektywy. Na wykresie 1. poniżej jesteśmy bowiem blisko punktu #1. Spróbujmy krótko opisać wszystkie trzy eta- py cyklu inflacji: 1. Szok inflacyjny działa gwałtowanie pro- wadząc do “przestrzelenia” inflacji headline w pierwszym ruchu. Inflacja widoczna jest najbardziej w produktach o cenach najbar- dziej zmiennych, gdzie częste zmiany cen są tam czymś naturalnym. 2. Następnie gospodarka nie nadąża z dosto- sowaniem ze względu na inercje i opóźnienia w mechanizmach dostosowawczych. Płace realne zaczynają spadać (co jest błędnie in- terpretowane, jako brak spirali płacowo-ce- nowej), pierwszy szok inflacji i wzrostu no- minalnej stopy procentowej przefiltrowuje Wykres 1. Szok inflacyjny (rysunek poglądowy) „Osoby opowiadające, że podwyżki stóp nie działają, bo inflacja nadal rośnie mają zerowe pojęcie o makroekonomii (lub celowo manipulują opinią publiczną). Długoterminową walkę, z powodów opisanych wyżej, na razie jednak przegrywamy. Ani bowiem bank centralny, ani rząd nie mają woli inflacji zbić. Inflacja będzie więc trwać.”