Credit Manager Magazine 12/2022

29 www.creditmanagermagazine.pl GRUDZIEŃ / DECEMBER 2022 GEOPOLITYKA Geopolityczny niezbędnik kibica: Katar to nie tylko Mistrzostwa Świata Katar odgrywa w polityce międzynarodowej znacznie większą rolę niż tylko gospodarza jednej z najważniejszych imprez sportowych na świecie. Związki z Bractwem Muzułmańskim, gigantyczne złoża gazu ziemnego, telewizja Al-Jazeera, mediacje w regionalnych konfliktach – to najważniejsze kwestie związane z Katarem. Co wiemy o tym niewielkim i bajecznie bogatym państwie? Mały kraj, duże wpływy Rozmiar nie ma znaczenia. Od tego stwier- dzenia wyszli architekci polityki między- narodowej Kataru. Emirat rządzony od 150 lat przez dynastię Al-Sanich jest zbyt mały terytorialnie (mniejszy od województwa świę- tokrzyskiego) i ludnościowo (niecałe 3 mln mieszkańców), by siłą wojskową mógł egze- kwować swoje interesy, nie mówiąc o bronie- niu własnych granic. Katar opiera fundamenty bezpieczeństwa o inne elementy. Należą do nich wielowekto- rowa polityka zagraniczna, otwarcie na kon- takty z każdymośrodkiem siły, konsekwentne mediacje w regionalnych i globalnych konflik- tach oraz budowanie rozpoznawalności mar- ki „Katar”. Wszystkie są solidnymi filarami w gmachu podpisanym wielkimi literami: soft power, która definiuje politykę zagraniczną państwa. Fundamentem tej budowli są zaś zyski ze sprzedaży gazu ziemnego. Wszystko to składa się na stabilność polityczną i bezpie- czeństwo kraju. Na miękką siłę Kataru składa się tak zróż- nicowany wachlarz aktywności, inicjatyw i działań, że trudno je właściwie zmieścić pod jednym parasolem pojęciowym. Zresztą nie- które z nich daleko wykraczają poza kształ- towanie pozytywnego wizerunku kraju, ale stały się poważnymi narzędziami wpływu w polityce zagranicznej. To m.in . wsparcie dla Bractwa Muzułmańskiego, udzielanie schro- nienia politycznym dysydentom lub terrory- stom i stworzenie jedynego niezachodniego medium o globalnym zasięgu, Al-Jazeery. Działaniem najbardziej bieżącym, a jednocze- śniebędącymelementemsoftpower,jestoczy- wiście organizacja mistrzostw świata w pił- Jacek Płaza Redaktor portalu opinii Klubu Jagiellońskiego ce nożnej. To efekt intensywnie prowadzonej przynajmniej od kilkunastu lat dyplomacji sportowej. W tym czasie w kraju goszczono m.in.halowemistrzostwaświatawlekkoatlety- ce,igrzyskapanarabskieipiłkarskiPucharAzji. Ich celem nie jest promowanie sportu i zdro- wego trybu życia ani nawet żabi skok w bu- dowie infrastruktury sportowej, co mogłoby wesprzeć rodzime drużyny, lecz czysto pre- stiżowo-polityczne korzyści. Katar dba, by marka państwa niosła się po świecie i nie była anonimową nazwą, której większość osób nie potrafi nawet zlokalizować. Doha przekonała się jednak, że to ryzykow- na gra. Po pierwsze, suma wydatków na or- ganizację imprezy jest wręcz gorsząca (15-20 razy więcej niż w Brazylii i Rosji, gospodarzy poprzednich mistrzostw). Po drugie, organi- zację mistrzostw FIFA przyznała Katarowi w atmosferze skandalu – przekupywania głosów m.in . afrykańskich delegatów, spotkania emi- rów z prezydentem Francji i prezesem FIFA. Po trzecie, przy budowie stadionów na im- prezę zginęło wielu fizycznych pracowników, głównie imigrantów z Indii, Pakistanu i Fi- lipin. Po czwarte, już same warunki pobytu i zatrudnienia w systemie kafala (opartym o uzależnienie zagranicznego pracownika od lokalnego patrona-sponsora, który kontrolu- je jego status prawny, procedury wizowe itp.), stosowanym przez państwa Zatoki Perskiej, wzbudzają ogromne kontrowersje. Mimo to Katar gra nie tylko do bramki Zacho- du. Będą na niego zwrócone oczy całego świa- ta. Będzie pierwszym gospodarzem tego typu imprezy na BliskimWschodzie i manifestacją, że tak mały kraj może ją zorganizować. Budzi to w wielu środowiskach podziw i uznanie. Trudne relacje z Arabią Saudyjską Położenie geograficzne Kataru niesie dla nie- go dwojakie konsekwencje. Z jednej strony jego wody terytorialne w Zatoce Perskiej obej- mują przynoszące co roku do kasy państwa gigantyczne zyski złoże gazu Północne Pole, które graniczy z irańskimi zasobami. Z drugiej strony jedyną lądową granicą jest ta z Arabią Saudyjską, śmiertelnym wrogiem Iranu. Katar musi więc bardzo ostrożnie balanso- wać, by nie zrazić do siebie żadnego z są- siadów. Nie jest to łatwe zadanie. W 2017 r. kilka arabskich państw regionu, na czele „Na miękką siłę Kataru składa się tak zróżnicowany wachlarz aktywności, inicjatyw i działań, że trudno je właściwie zmieścić pod jednym parasolem pojęciowym. Zresztą niektóre z nich daleko wykraczają poza kształtowanie pozytywnego wizerunku kraju, ale stały się poważnymi narzędziami wpływu w polityce zagranicznej.”