Credit Manager Magazine 12/2022

22 www.creditmanagermagazine.pl GRUDZIEŃ / DECEMBER 2022 jednak nadal jest dwucyfrowa i wynosi około 13 proc. r/r. W branży sen z powiek spędza takżewzrost płacyminimalnej w2023 r., która docelowo ma wynieść 3600 zł brutto. Jedno- cześnie spadek inwestycji w polskiej gospo- darce zwiększy rywalizację o nowe kontrakty, o które firmy muszą konkurować niską ceną. uwarunkowania kosztowe i surowcowe, jak również fakt, iż zapisy kontraktów na reali- zowane już inwestycje nie wytrzymały kon- frontacji z sytuacją nadzwyczajną, jaką jest wojna za wschodnią granicą. – Pozytywnym aspektem tej sytuacji jest to, że zarówno zamawiające podmioty publiczne, jak i przedstawiciele administracji rządowej dostrzegają ten problem i są otwarci na dialog z wykonawcami w zakresie waloryzacji kon- traktów, nowych i już realizowanych. Istot- nym krytycznym czynnikiem jest także wciąż rosnąca inflacja. Będzie ona miała bardzo konkretny wpływ na rozwój i kondycję branży. Utrudnione będzie też kontraktowanie oraz podejmowanie decyzji kredytowych. Nastąpi wyhamowanie, a inwestorzy prywatni mogą się wstrzymywać z decyzjami o rozpoczęciu budów – przewiduje Piotr Kiedzik. Prezes Budimeksu Artur Popko zwraca uwa- gę, że poza inflacją i rosnącymi cenami ma- teriałów na większość gałęzi polskiej gospo- darki oraz na podaż pracy istotnie wpłynął wybuch wojny w Ukrainie. – Budownictwo to jeden z sektorów, które najmocniej odczuły konsekwencje konfliktu za wschodnią granicą Polski. Najważniejsze czynniki wpływające na nasz sektor to dra- styczny wzrost cen materiałów, w szczególno- ści stali oraz ropy, a także odpływ pracowni- ków z Ukrainy. Średnio do kraju wróciło ok. 30 proc. pracowników z Ukrainy zatrudnionych w budownictwie. Jeszcze bardziej pogłębiło to niedobór pracowników w branży, szacowany wcześniej na ok. 50 tys. osób – zauważa. Artur Popko przypomina, że wbudownictwie pracuje 10 proc. wszystkich zatrudnionych, tymczasem liczba szkół zawodowych i bran- żowych spadła o blisko 30 proc. w ciągu 10 lat. – Uczniów kończących szkoły zawodowe jest o 23 proc. mniej. Siedemdziesiąt procent firm budowlanych twierdzi, że brak pracowników to istotna bariera w dalszym rozwoju. Dodat- kowo poziom zarobków w budownictwie istot- nie wpływa na stosowanie kryterium niskiej ceny w zamówieniach publicznych, w związku z czym płace w budownictwie będą wywierać silną presję na wykonawców. Według Głównego Urzędu Statystycznego w całym polskim sektorze budowlanym pra- cuje około 1,2–1,3 mln osób. Polski Związek Pracodawców Budownictwa szacuje, że po wybuchu wojny u naszych wschodnich sąsia- dów z polskich firm ubyło od 90 do 100 tys. Ukraińców. Perspektywy branży budowlanej Według Damiana Kaźmierczaka obecna kon- dycja ekonomiczna firm budowlanych jest mocno zróżnicowana. Zależy od wielkości spółki, segmentu działalności, dywersyfikacji portfela zamówień, momentu pozyskania no- wych kontraktów oraz stanu realizacji umów zawartych przed 2021 r. – Z tego punktu widzenia dzisiaj w najtrudniej- szej sytuacji mogą się znajdować mniejsze pod- mioty podwykonawcze oraz duże firmy wyko- nawcze z mało zdywersyfikowanym portfelem zamówień, które podpisały umowy na roboty budowlane tuż przed pierwszą falą nadzwy- czajnych wzrostów cen materiałów z drugiej połowy 2021 r. lub przed drugą falą z drugiego kwartału 2022 r., zapoczątkowaną przez in- wazję Rosji na Ukrainę. Wprawdzie w wielu długoterminowych kontraktach w segmencie infrastrukturalnym obowiązują mechanizmy waloryzacji wynagrodzenia, ale wciąż są nie- doskonałe i nie rekompensują wykonawcom całkowitego wzrostu kosztów budowy z lat 2021–2022. Z kolei w krótkoterminowych kon- traktach samorządowych klauzule waloryza- cyjne należą do rzadkości. Waloryzacja nie jest też powszechnym rozwiązaniem w segmen- cie prywatnym, ale kontrakty są tam krótsze i łatwiej nimi zarządzać, a inwestorzy są co do zasady bardziej otwarci na rozmowy z wyko- nawcami na temat ewentualnego zwiększenia wynagrodzenia z tytułu realizacji inwestycji – mówi ekspert. Jego zdaniem w kolejnych kwartałach naj- większym wyzwaniem dla sektora będzie utrzymanie marż w warunkach malejących przychodów i niebezpiecznie wysokich kosz- tów, którym towarzyszy zaostrzenie polityki gwarancyjnej i kredytowej instytucji finan- sowych wobec branży budowlanej. W ostat- nich tygodniach ceny materiałów wprawdzie przestały rosnąć, ale są dwa razy wyższe niż na początku 2021 r., ceny paliw spadły od czerwcowych szczytów o ok. 20–30 proc., ale wciąż są rekordowo wysokie, a dynamika wynagrodzeń w budownictwie wyhamowała, Paweł Bednarz Dziennikarz ekonomiczny, założyciel portalu o elektromobilności – Auto- ElectroMoto.pl. Od wielu lat współ- pracuje z redakcjami Business Insi- der Polska, Forbes i Onet. Wcześniej pisał dla „Dziennika Gazety Praw- nej”, magazynu i tygodnika „Wprost”. Od 2008 r. pracował w TVN CNBC i później w TVN 24 Biznes i świat. Współpracował z amerykańskimma- gazynem „The New Yorker”. Prowa - dzi zajęcia na SWPS. BRANŻE „Budownictwo to jeden z sektorów, które najmocniej odczuły konsekwencje konfliktu za wschodnią granicą Polski. Najważniejsze czynniki wpływające na nasz sektor to drastyczny wzrost cen materiałów, w szczególności stali oraz ropy, a także odpływ pracowników z Ukrainy.”