Credit Manager Magazine 9/2023

ANALIZA Beata Dudek Doradca w Wydziale Rachunku Bieżącego Bilansu Płatniczego w Departamencie Statystyki NBP. Pracownicy, którzy będą wykonywać te prace, staną się w najbliższych latach jednymi z najbardziej poszukiwanych. Tym niemniej istnieją też zawody, które może być trudno zautomatyzować lub też – z uwagi na dominujący obecnie system wartości – nie będą podlegać automatyzacji. Wśród nich są właśnie zawody przyszłości. Ich istota polega na tym, że wymagają interakcji międzyludzkich, empatii, komunikatywności, kreatywności oraz umiejętności analitycznych. Trudno je zautomatyzować, gdyż mało w nich jest czynności manualnych, rutynowych i powtarzalnych. W raporcie firmy Deloitte „Die Jobs der Zukunft. Berufswelt bis 2035 – fünf trends” z listopada 2020 r. do takich zawodów zaliczane są różne stanowiska w opiece zdrowotnej i społecznej, a także w edukacji oraz role związanie z wychowywaniem, zarządzaniem czy też wymiarem sprawiedliwości. Zawody te są i będą oczywiście wspierane przez nowoczesne technologie. W opiece zdrowotnej najnowsze urządzenia oraz maszyny wpierają istotnie diagnostykę i pomagają w monitorowaniu stanu pacjenta. W oświacie platformy edukacyjne oraz możliwość zdalnego nauczania z jednej strony istotnie zwiększają możliwość dostępu do wiedzy uczniów i studentów, z drugiej zaś dają nauczycielom oraz wykładowcom szanse dotarcia do dużo większej grupy odbiorców. Pomimo tych udogodnień czynnik ludzki jest nadal kluczowy w tych zawodach. Wymagają one bowiem bezpośredniej pracy z człowiekiem, umiejętności nawiązywania i utrzymywania kontaktu oraz głębokiej specjalistycznej wiedzy. Z kolei wszelkie role zarządcze otrzymują wsparcie dzięki dostępowi do szybko przetworzonej informacji statystycznej. Coraz bardziej skomplikowane środowisko pracy wymaga więc większej wiedzy, kreatywności i umiejętności analitycznych, aby podejmować właściwe decyzje. To samo dotyczy pracy sędziów, wychowawców czy policjantów. Wykonywanie tych zawodów często wiąże się z podejmowaniem decyzji i dokonywaniem wyborów o charakterze etycznym. W scenariuszach kreślonych nie tylko przez futurologów pojawia się oczywiście kwestia oddawania maszynom decyzji zaliczanych przez nas do obszaru etyki. Najczęściej opisywany przypadek dotyczy autonomicznych pojazdów, które w przypadku ryzyka wypadku będą musiały „podejmować decyzję”, kogo uratować, czy pasażera, czy też osobę, która narażona jest na kolizję? „Osoby wykonujące zawody, które powoli zanikają (np. sprzedawcy), szukają pracy w zawodach także zanikających (np. kasjerów).” Zmiana kwalifikacji i szkolenia Istotnym problemem, który wiąże się z nakreśloną powyżej wizją relatywnie bliskiej przyszłości jest konieczność przekwalifikowania i przeszkolenia dużej grupy pracowników. Najbardziej narażone na zmiany są osoby słabiej wykształcone. Z analizy McKinsey Global Institute „The future of work in Europe” z czerwca 2020 r. wynika, że w Europie do 2030 r. o 18 proc. obniży się liczba aktywności związanych z pracą fizyczną i umiejętnościami manualnymi, a o 28 proc. liczba aktywności, które wymagają tylko podstawowych umiejętności poznawczych. Równocześnie autorzy raportu zauważają na podstawie analizy LinkedIn, że ludzie zmieniają pracę na podobną do poprzedniej, czyli taką, która wymaga umiejętności na zbliżonym poziomie. Powoduje to, że osoby wykonujące zawody, które powoli zanikają (np. sprzedawcy), szukają pracy w zawodach także zanikających (np. kasjerów). Tak więc procesy, które obecnie zachodzą są istotnym wyzwaniem dla systemu edukacji, zarówno w odniesieniu do dzieci i młodzieży, jak i dorosłych. Maksyma o konieczności uczenia się przez całe życie staje się jeszcze bardziej aktualna. WRZESIEŃ / SEPTEMBER 2023 www.creditmanagermagazine.pl 55