Credit Manager Magazine 9/2022

31 www.creditmanagermagazine.pl WRZESIEŃ / SEPTEMBER 2022 MAKROEKONOMIA Powstał w celu opracowania i produkcji in- nowacyjnych, bardziej przyjaznych dla śro- dowiska baterii litowo-jonowych, które cha- rakteryzowały się dłuższą żywotnością i krót- szym czasem ładowania. Cechą charakterystyczną zarówno tego, jak i późniejszych sojuszy jest kompleksowe po- dejście: od badań naukowych i analizy za- leżności od surowców poprzez zwiększenie rodzimych zdolności produkcyjnych, a skoń- czywszy na ciągłym procesie ulepszania pro- duktu, aby zmniejszać jego ślad węglowy. Wramach sojuszu bateryjnego 7 państw człon- kowskich (w tym Polska) w grudniu 2019 r. otrzymało zgodę na udzielenie pomocy pu- blicznej w wysokości do 3,2 mld euro w ra- mach mechanizmu IPCEI – ważnych pro- jektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (Important Projects of Common European Interest). Kolejny sojusz przemysłowy, na rzecz czy- stego wodoru, został uruchomiony przez KE w 2020 r., a mechanizm IPCEI został zaak- ceptowany pod koniec tego samego roku. Jego celem jest wdrożenie technologii wo- dorowych do 2030 r. przy wykorzystaniu technologii niskoemisyjnych i odnawialnych źródeł energii. UE chce osiągnąć pozycję światowego lidera wykorzystującego wodór wprzemyśle i energetyce. Sojuszma też zwięk- szyć popyt na wodór w unijnej gospodarce, a z Polski przystąpiły do niego m.in. PGNiG i Solaris. Ponadto w 2021 r. Komisja urucho- miła sojusz na rzecz procesorów i technologii półprzewodnikowych oraz sojusz na rzecz da- nych przemysłowych, zaawansowanych tech- nologii i technologii chmury. Mechanizm IPCEI, który jest de facto w uży- ciu dopiero od 2014 r., został jesienią ze- szłego roku zaktualizowany w celu lepszej odpowiedzi na konieczność kompleksowej transformacji unijnej gospodarki (większej inkluzywności i transparentności propono- wanych obszarów działań). Gospodarka o obiegu zamkniętym w przemyśle Wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) jest dla UE kluczowym aspektem po- lityki przemysłowej. Plan działania UE doty- czący GOZ został przyjęty wraz ze strategią przemysłową w 2020 r. Nadrzędnym celem GOZ jest wykorzystanie zasobów natural- nych w sposób zrównoważony i zminimali- zowanie negatywnego wpływu gospodarki na środowisko. GOZ w zamyśle angażuje też konsumentów, tak żeby mogli świadomie podejmować decyzje na podstawie szczegó- łowych informacji na produktach oraz żeby ich prawa do informacji i do nabywania to- warów o niskim śladzie węglowym były re- spektowane. W nowym planie działania GOZ wskazuje się jako jeden z priorytetów polityki gospodar- czej w ramach EZŁ. W tym dokumencie dużo uwagi poświęca się produkcji przemysłowej, wyróżniając 5 priorytetowych sektorów: 1. tworzywa sztuczne; 2. odpady spożywcze; 3. surowce krytyczne; 4. biomasa i bioprodukty; 5. odpady z budowy i rozbiórki. Wraz nowym planem KE opublikowała stra- tegię UE na rzecz przemysłu włókienniczego, która ma służyć rozwojowi innowacji i zachę- caniu do ponownego użycia w tym sektorze. Szacuje się, że branża odzieżowa odpowiada za 10% światowych emisji dwutlenku węgla. Przeciętny Europejczyk kupuje co roku pra- wie 26 kg, a pozbywa się 11 kg tekstyliów. Ubrania używane są głównie spalane lub składowane (87%). Zgodnie z dyrektywą w sprawie odpadów, zatwierdzoną przez Parlament Europejski w 2018 r., od 2025 r. państwa UE będą zobo- wiązane do oddzielnego zbierania wyrobów tekstylnych. Nowa strategia Komisji obejmu- je również środki mające na celu wspieranie materiałów i procesówprodukcyjnych o obie- gu zamkniętym, zapobieganie obecności nie- bezpiecznych chemikaliów oraz pomoc kon- sumentom w wyborze zrównoważonych tek- styliów. Plan działania GOZ zawiera także: ramy polityki zrównoważonych produktów, w tym zwiększonej odpowiedzialność produ- centa (wykraczająca poza moment sprzedaży produktu/usługi) oraz inicjatywy dotyczącej urządzeń elektronicznych o zamkniętym cy- klu życia. Przepisy mają wzmocnić innowacje i wymusić wzrost inwestycji w technologie służące reali- zacji tych celów. Docelowo ma zwiększyć się odporność łańcucha dostaw baterii w UE. Po- wodzenie tego planu umożliwiłoby skuteczną i konkurencyjną transformację europejskiego przemysłu motoryzacyjnego i wpłynęłoby na sposoby magazynowania energii, m.in. po- przez rozwój drogiej obecnie technologii bate- rii litowo-jonowych jako magazynów energii. Aktualnie trwają również prace nad noweli- zacją dyrektywy o bateriach (propozycja KE – grudzień 2020 r.). Opracowywane rozpo- rządzenie ma wprowadzić regulacje dla róż- nych etapów produkcji i użytkowania baterii, m.in . ich trwałości, wydajności emisji gazów cieplarnianych oraz odpowiedzialnego po- zyskiwania. Obowiązujące przepisy prawne obejmują tylko obszar wycofywania baterii z użytku. KE chce też wprowadzić obowiązek ilościowy udziału poszczególnych materia- łów z recyklingu w bateriach przemysłowych i akumulatorach pojazdów elektrycznych (do 2030 r. 95% kobaltu, miedzi, ołowiu i niklu oraz 70% litu ma pochodzić z recyklingu). Pojawi się też nowa kategoria „baterii lekkich środków transportu”, czyli zyskujących na popularności baterii do hulajnóg, rowerów elektrycznych czy skuterów. W kwietniu 2022 r. rozpoczęły się w tej spra- wie tzw. trilogi (trójstronne negocjacje zmie- rzające do osiągnięcia kompromisu pomiędzy stanowiskami Komisji, Parlamentu i RadyUE). Graniczne cło węglowe Unijne prawo klimatyczne odegra niewątpli- wie istotną rolę w zielonej transformacji eu- ropejskiego przemysłu, a w szczególności dwa jego elementy: reforma systemu ETS oraz nowy projekt mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM). Konieczność reformy ETS jest wymuszona niewystarczającą dotychczas redukcją emi- sji gazów cieplarnianych oraz zwiększeniem unijnych ambicji klimatycznych wyrażo- nych w pakiecie „Fit for 55”. Opracowywa- ny obecnie projekt przewiduje zmniejszenie uprawnień dla państw członkowskich oraz docelowe wygaszenie bezpłatnych upraw- nień dla tych gałęzi przemysłu, które były zagrożone zjawiskiem ucieczki emisji poza granice UE (przenoszeniu produkcji do kra- jów pozaunijnych bez wyśrubowanych norm środowiskowych). Wygaszanie miałoby nastą- pić z uwzględnieniem okresu przejściowego, w którym istniałoby równolegle do CBAM, czyli granicznego cła węglowego zaprojek- towanego z myślą o zapobieganiu ucieczce emisji poza granice UE. „Projekt opodatkowania importu: stali, aluminium, cementu, nawozów, energii elektrycznej został przedstawiony przez KE w 2021 r., natomiast w marcu 2022 r. państwa członkowskie zatwierdziły tzw. mapę drogową CBAM, ale bez decydowania o kilku kluczowych warunkach, które pozostają przedmiotem sporu, m.in. opodatkowania sektora produkcji wodoru.”