Credit Manager Magazine 9/2022

19 www.creditmanagermagazine.pl WRZESIEŃ / SEPTEMBER 2022 mi inwestycyjnymi. Oczywiście, nie każdy przedsiębiorca potrzebuje tak rozmaitych i rozbudowanych narzędzi, dlatego doradcy przeprowadzają ścisłą selekcję, opracowują strategie i propozycje inwestycyjne, a osta- teczna decyzja zawsze należy do przedsię- biorcy. Wysoki poziom niezależności, gwa- rancja pełnej dyskrecji oraz kompetencje doradców dają pewność przedsiębiorcy, że jego finanse będą pod rzetelną opieką. Co więcej, przedsiębiorca nie musi wtedy sa- modzielnie dysponować i zarządzać mająt- kiem, lecz może skupić się na rozwoju firmy i opiece nad rodziną. Powstaje jednak pytanie – czy polskie firmy i doradcy nie oferują podobnych rozwiązań i usług? Oczywiście, istnieją lokalne alterna- tywy, które w dużym stopniu zapewniają po- dobne możliwości dla przedsiębiorców, udzie- lają fachowego doradztwa i wsparcia. Jednak funkcjonują one w polskich warunkach praw- no-podatkowych i zmienności regulacji, co powoduje, że bezpieczeństwo przedsiębiorcy uzależnione jest nie tylko od profesjonalizmu doradców, lecz również od czynników for- malnych. Dlatego aspekt stabilności systemu prawnego, sytuacji społecznej i ekonomicznej również powinien być brany pod uwagę. Nawiązując do opisanej wyżej fundacji ro- dzinnej jako narzędzia do zabezpieczenia majątku przedsiębiorcy – służy ona również do uporządkowania spraw formalnych fir- my oraz planowania kontrolowanej i prze- myślanej sukcesji. Przy zakładaniu fundacji niezbędny jest audyt i właściwe ułożenie struktury firmy, określenie sposobu i harmo- nogramu przekazywania sterów w ręce przy- szłego sukcesora, a także uzgodnienie ról i obowiązków w tym procesie. W przypadku każdej firmy rodzinnej proces ten jest unikal- ny i wymaga indywidualnego podejścia, dla- tego ważnym jest profesjonalne doradztwo i wsparcie ekspertów. W Polsce niestety nie udało się jeszcze do- kończyć procesu uregulowania kwestii zwią- zanych z następstwem sukcesyjnym w po- staci fundacji rodzinnej. Od kilku lat resort gospodarczy pracuje nad nową ustawą w tym zakresie, jednak z uwagi na pandemię, kryzys gospodarczy oraz pilniejsze wyzwania eko- nomiczne, proces legislacyjny jest przedłu- Robert Mikulski Radca prawny, partner zarządzający Brillaw Kancelaria Radców Praw- nych Mikulski i Partnerzy, dyrektor departamentu prawnego w Debtus / TCM Poland. PRAWO żany. Wypracowane do tej pory rozwiązania sporadycznie poddawane są konsultacjom społecznym, jednak z uwagi na liczne spor- ne elementy oraz wątpliwości i obawy śro- dowiska przedsiębiorców nie udało się dojść do kompromisu. Z tego powodu też nie ma pewności, że założenia prawno-podatkowe polskiej fundacji rodzinnej będą korzystne dla przedsiębiorców. Panuje wiele mitów dotyczących prowadze- nia przez polskich przedsiębiorców biznesu poprzez struktury wykorzystujące spółki czy organizacje poza jurysdykcją polską. Jest to związane z pokłosiem nadużywania struktur głównie obszarowych do optymalizacji po- datkowych firmy. Działo się to wiele lat temu i w ostatnim czasie ze względu na zaostrzenie regulacji prawnych te rozwiązania w zasadzie nie mają racji bytu, chyba że ktoś kto je wy- korzystuje po prostu ma bardzo duży apetyt na ryzyko. Z naszego doświadczenia, przed- siębiorcy rodzinni patrzą na tę rzeczywistość bardziej przez pryzmat bezpieczeństwa niż chęci na agregację u siebie dużego ryzyka związanego z prowadzeniem biznesu. Wróćmy do tego, o czym już wcześniej wspo- mnieliśmy – czyli rozwiązań w Europie Za- chodniej, które funkcjonują przez dziesiątki lat i w niewielkim stopniu zmieniają się z bie- giem czasu. Stwarzają one tym samym po- czucie bezpieczeństwa u przedsiębiorcy i za- bezpieczają przed niezapowiedzianymi zmia- nami. Dla przykładu, fundacja rodzinna za- łożona w Holandii może być wykorzystywa- na jako podmiot, który będzie się zajmował lokowaniem środków rodziny, ale także dzię- ki temu będzie mógł zabezpieczyć rodzinę przed działaniami które czasem realizowane są na granicy prawa polskiego i mogą do- prowadzić do utraty całości lub części tego majątku. W sytuacji polskiej firmy rodzinnej w której organy skarbowe chciałaby zająć majątek rodziny za granicą – nie mogą tego zrobić w prosty sposób i z dnia na dzień. Aby udowodnić wykroczenie czy przestępstwo skar- bowe, organy te muszą dokonać określonych procedur zgodnych z przepisami danego kraju i Unii Europejskiej. Jeśli takie decyzję jednak zapadną – rodzinnamoże być pewna, że one są rzeczywiście sprawiedliwe, zrealizowane przez niezależne organy czy sądy, które są w sta- nie obiektywnie ocenić sytuację prawną. „W Polsce niestety nie udało się jeszcze dokończyć procesu uregulowania kwestii związanych z następstwem sukcesyjnym w postaci fundacji rodzinnej. Od kilku lat resort gospodarczy pracuje nad nową ustawą w tym zakresie, jednak z uwagi na pandemię, kryzys gospodarczy oraz pilniejsze wyzwania ekonomiczne, proces legislacyjny jest przedłużany.” Na przestrzeli lat współpracy z firmami ro- dzinnymi widzimy, że kluczowym elemen- tem w procesie układania spraw formalnych w biznesie jest świadomość właściciela co do wyzwań i ryzyk. Wiedza ta uzupełniona o pro- fesjonalne doradztwo pozwala osiągnąć za- mierzony efekt oraz skutecznie rozwijać i bu- dować wielopokoleniowy biznes odporny na czynniki zewnętrzne. Ograniczanie się w tym procesie do rozwiązań dostępnych w polskim porządku prawnym, jest niebezpieczne, a co najmniej nierozsądne. Uwzględniając, że pew- ne zmiany w firmie muszą nastąpić w okre- ślonym czasie i nie powinny być uzależnione od uwarunkowań lokalnych, podejmując de- cyzję właściciel firmy powinien kierować się dobrem rodziny, przyszłością biznesu i wła- snym bezpieczeństwem. Poza efektami biz- nesowymi, powoduje to również poczucie radości i spokoju rodziny przedsiębiorcy, a także przynosi uznanie i podziw ze strony konkurencji.