Credit Manager Magazine 7/2025

ANALIZA „Sama informacja o wartości eksportu Polski do danego kraju niewiele mówi o roli tego eksportu w tworzeniu krajowej wartości dodanej, a tym samym PKB. Jest tak, ponieważ w produkcji towarów przeznaczonych na eksport używane są komponenty wyprodukowane w innych krajach.” LIPIEC 2025 www.creditmanagermagazine.pl 49 Dane te potwierdzają, że gospodarka niemiecka jest najważniejszym partnerem gospodarczym Polski, ponieważ niemiecki popyt finalny i eksportowy absorbuje łącznie 9,7 proc. polskiej wartości dodanej. Niemiecka wartość dodana jednocześnie stanowi 6,1 proc. wartości dóbr finalnych absorbowanych w Polsce i 6,0 proc. wartości polskiego eksportu. Standardowe statystyki handlowe – eksport brutto, import brutto i saldo handlu zagranicznego – wskazują na szczególnie duże znaczenie Niemiec w polskim handlu zagranicznym. Zgodnie z danymi GUS, gospodarka niemiecka jest zarówno największym rynkiem eksportowym, jak i największym zagranicznym dostawcą towarów do Polski, z udziałami 27,9 proc. w eksporcie i 19,9 proc. w imporcie w 2023 r. Polska systematycznie odnotowuje również nadwyżkę w obrotach handlowych z Niemcami – w 2023 r. wyniosła ona 140,1 mld zł. W większym stopniu złożyła się na to nadwyżka w handlu dobrami finalnymi, która wyniosła 100,2 mld zł (2,9 proc. PKB), wobec nadwyżki równej 39,9 mld zł (1,2 proc. PKB) w handlu dobrami pośrednimi. W szerszym kontekście międzynarodowym, wartości odnotowane dla Polski nie odbiegają od tych dla pozostałych państw Europy Środkowo- Wschodniej i jednocześnie wskazują na wyższe znaczenie gospodarki niemieckiej jako partnera handlowego dla tej grupy krajów, niż dla krajów Europy Zachodniej. Standardowe statystyki handlowe jednak nie w pełni opisują znaczenie zagranicznych towarów i usług dla gospodarki. Znaczenie niemieckiej gospodarki dla polskiego popytu finalnego (tj. popytu na dobra finalne; inaczej: absorpcji dóbr przez popyt finalny) i polskiej wartości dodanej (tj. przyrostu wartości dóbr w wyniku procesu produkcji; suma wartości dodanej jest w przybliżeniu równa PKB) można oszacować precyzyjniej z wykorzystaniem statystyki międzynarodowych przepływów międzygałęziowych. Przewaga analiz z wykorzystaniem tych danych nad standardowymi statystykami handlowymi jest związana z międzynarodową fragmentaryzacją procesu produkcji. Liberalizacja przepływów kapitałowych i handlowych oraz rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) pozwoliły na podzielenie procesu wytwarzania dóbr na wiele wysoce sama informacja o wartości eksportu Polski do danego kraju niewiele mówi o roli tego eksportu w tworzeniu krajowej wartości dodanej, a tym samym PKB. Jest tak, ponieważ w produkcji towarów przeznaczonych na eksport używane są komponenty wyprodukowane w innych krajach. Dlatego dla kompleksowej oceny znaczenia gospodarki niemieckiej dla naszej gospodarki kluczowa jest analiza powiązań typu backward i typu forward między nimi. Powiązania typu backward polegają na wykorzystaniu dóbr pochodzenia zagranicznego w gospodarce krajowej (w popycie finalnym Niemcy, jak wynika ze standardowych statystyk handlowych, są najważniejszym partnerem handlowym Polski. Statystyki te nie są jednak wystarczające do kompleksowej oceny roli powiązań handlowych dla gospodarki w czasach międzynarodowej fragmentaryzacji produkcji i rozwiniętych globalnych sieci podaży. Z tego powodu, w poniższym artykule przeanalizowano powiązania między gospodarką polską a niemiecką w świetle danych o międzynarodowych przepływach międzygałęziowych. Znaczenie powiązań handlowych Polski z gospodarką niemiecką Patryk Czechowski Młodszy ekonomista w Departamencie Analiz i Badań Ekonomicznych NBP wyspecjalizowanych etapów. Część z nich została następnie realokowana do gospodarek charakteryzujących się przewagami komparatywnymi tj. względnie niższymi kosztami produkcji poszczególnych dóbr. Dla przykładu, gospodarki o niskich jednostkowych kosztach pracy najczęściej specjalizują się w najbardziej pracochłonnych etapach produkcji. W następstwie tego procesu nastąpiło silne uzależnienie produkcji od importu niezbędnych komponentów, wskutek czego niemożliwe jest wykorzystanie tradycyjnych statystyk handlu zagranicznego do jednoznacznej oceny gospodarczego znaczenia powiązań handlowych. Inaczej mówiąc,