Credit Manager Magazine 7/2025

BIZNES www.creditmanagermagazine.pl LIPIEC 2025 30 „W Polsce są realizowane projekty satelitów obserwacyjnych mające kluczowe znaczenie dla monitorowania zmian klimatycznych i zarządzania zasobami naturalnymi.” procesu dostarczania wartościowych danych zamawiającemu. Kluczowe jest jego przesłanie na Ziemię, przetworzenie oraz często integracja z obrazami uzyskanymi z dronów. Dzięki temu takie projekty nie tylko dostarczają cennych informacji o obserwowanym terenie, ale także przyczyniają się do rozwoju kompetencji specjalistów obsługujących te systemy. Dodatkowo wspierają powstawanie nowych miejsc pracy w sektorach związanych z zaawansowanymi technologiami – stwierdza. Zaplecze technologiczne a bariery rozwoju Polska dzięki członkostwu w ESA ma dostęp do europejskiej infrastruktury naziemnej i kosmicznej. Stan krajowej bazy technologicznej, którą można by wykorzystać w procesie wytwarzania urządzeń kosmicznych, został zbadany przez POLSĘ w ramach przeprowadzonej przez tę agencję inwentaryzacji. Wykazała ona, że rozproszenie infrastruktury oraz częsty brak doświadczenia personelu obsługującego urządzenia stanowią istotne bariery w jej pełnym wykorzystaniu. Niewątpliwym wyzwaniem jest również koszt zakupu i utrzymania infrastruktury kosmicznej, zwłaszcza testowej. – Niemniej w Polsce powstają centra dedykowane do testowania urządzeń kosmicznych, takie jak Instytut Lotnictwa czy Park Technologii Kosmicznych w Zielonej Górze, które dysponują nowoczesnym wyposażeniem. Kluczowym wyzwaniem pozostaje szybkie wyszkolenie personelu, który będzie w stanie obsługiwać te skomplikowane urządzenia zgodnie ze standardami wymaganymi w misjach kosmicznych – mówi dr Zawistowski. Ponadto dziedzina, w której przodujemy, czyli informatyka, to pole, gdzie możemy demonstrować konkurencyjność w stosunku do liderów rynku – ocenia. Dodaje również, że ze względu na rosnące wykorzystanie przestrzeni kosmicznej do celów nauki, technologii czy bezpieczeństwa naturalna jest jednocześnie ożywiona interakcja ze światowymi liderami. – W przypadku SpaceX głównym obszarem współpracy jest wynoszenie satelitów na orbitę – wiele polskich satelitów zostało wyniesionych na orbitę przez tę firmę. Zmniejszenie kosztów przez wielokrotne wykorzystanie pierwszego stopnia rakiety nośnej sprawiło, że oferta SpaceX jest niezwykle konkurencyjna nie tylko ze względu na cenę, ale również częstotliwość oferowanych startów. Partnerem Creotech Instruments w zamówionym przez Ministerstwo Obrony projekcie MikroGlob jest Airbus. Projekt wymaga bliskiej współpracy z tą firmą zarówno podczas przygotowania satelitów do wystrzelenia, jak i później, w czasie ich pracy na orbicie – wyjaśnia. Polskie technologie kosmiczne w służbie Ziemi Globalny kryzys klimatyczny zwiększa zapotrzebowanie na technologie zdolne przewidywać możliwe zagrożenia i skutki kryzysowych zdarzeń. W Polsce są realizowane projekty satelitów obserwacyjnych mające kluczowe znaczenie dla monitorowania zmian klimatycznych i zarządzania zasobami naturalnymi. Polski przemysł kosmiczny może odegrać istotną rolę w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym. – Aplikacje nastawione na obserwacje Ziemi są w stanie dostarczyć informacje dotyczące monitorowania zmian środowiskowych, w tym związane z zagrożeniami biologicznymi, wspierające nowoczesne rolnictwo, planowanie przestrzenne, zarządzanie kryzysowe i inne działania przyjazne środowisku. Mowa tu np. o monitoringu pochłaniania gazów cieplarnianych czy zasobów wodnych, zarówno wód powierzchniowych, jak i podziemnych. Takie projekty są niezwykle cenne dla jednostek administracyjnych i organizacji samorządowych zainteresowanych zjawiskami zachodzącymi na ich terenie. CBK PAN zawarło na przykład umowy o monitoringu nielegalnej działalności środowiskowej w zakresie bezprawnego wydobycia kruszyw czy tworzenia nieautoryzowanych wysypisk śmieci. Polskie firmy z sukcesem oferują również usługi dla rolnictwa precyzyjnego w wielu krajach świata. Monitorowane są parki narodowe, co pomaga tworzyć lepsze plany ich ochrony – podkreśla dr Zawistowski. Zwraca również uwagę na inne towarzyszące temu korzyści. – Należy pamiętać, że wykonanie zdjęcia przez satelitę to dopiero początek Dodatkową przeszkodą w rozbudowie polskiej infrastruktury kosmicznej jest położenie geograficzne kraju, które znacząco utrudnia rozwój portów kosmicznych, czyli miejsc przeznaczonych do wystrzeliwania satelitów oraz lądowania systemów nośnych. – Powinniśmy zrezygnować z takich aspiracji. Kluczowe znaczenie ma efektywność wystrzelenia satelity, co wymaga zapewnienia odpowiedniej prędkości rakiecie nośnej. Ze względu na nasze położenie geograficzne nie możemy konkurować z lokalizacjami położonymi bliżej równika, gdzie wyższa prędkość obrotowa Ziemi ułatwia wynoszenie ładunków na orbitę, a przy tym oszczędza się paliwo. Poza tym z tych regionów łatwiej osiągnąć optymalne orbity dla różnych misji kosmicznych. No i niebagatelną kwestią jest bezpieczeństwo związane z wystrzeleniem rakiety, co wymaga wielkich niezamieszkanych obszarów na wypadek usterki rakiety po wystrzeleniu. Budowa portu kosmicznego w Polsce miałaby sens jedynie w przypadku zastosowania systemu wynoszenia, jakim dysponowała firma Virgin Orbit. Oznaczałoby to zintegrowanie satelity z rakietą zawieszoną pod skrzydłem samolotu transportowego, który mógłby wznieść się na odpowiednią wysokość, a następnie odpalić rakietę w rejonie bliższym równika. Po wykonaniu misji samolot mógłby wrócić na lotnisko w Polsce – wyjaśnia dr Zawistowski. Publiczne nakłady na rozwój przemysłu kosmicznego Polska koncentruje swoje inwestycje w sektorze kosmicznym przede wszystkim na technologiach satelitarnych,