Credit Manager Magazine 4/2024

TECHNOLIE www.creditmanagermagazine.pl CZERWIEC / JUNE 2024 46 „Sektor prywatny stosuje sztuczną inteligencję do zadań takich jak zarządzanie ryzykiem, alokacja aktywów, decyzje kredytowe, wykrywanie oszustw i zgodność z przepisami.” Szybko zwiększające się wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI) zapowiada znacznie lepszą wydajność w świadczeniu usług finansowych, jednak kosztem nowych zagrożeń dla stabilności finansowej. Chociaż nie ma jednej definicji tego, czym jest sztuczna inteligencja, pomocne jest postrzeganie jej jako algorytmu komputerowego realizującego zadania zwykle wykonywane przez ludzi. Sztuczna inteligencja różni się od uczenia maszynowego i tradycyjnej statystyki tym, że nie tylko zapewnia analizę ilościową, ale także daje zalecenia i podejmuje decyzje. Norvig i Russell (2021) wymieniają szereg możliwych definicji sztucznej inteligencji. Wśród nich określenie sztucznej inteligencji jako racjonalnego i maksymalizującego czynnika współgra z ekonomicznym pojęciem czynników maksymalizujących użyteczność, a zatem jest szczególnie pomocne w analizie wykorzystania sztucznej inteligencji w systemie finansowym. Sztuczna inteligencja znajduje w tym systemie szerokie zastosowanie. Sektor prywatny stosuje sztuczną inteligencję do zadań takich jak zarządzanie ryzykiem, alokacja aktywów, decyzje kredytowe, wykrywanie oszustw i zgodność z przepisami. Władze finansowe już teraz wykorzystują sztuczną inteligencję do analizy i prognozowania na niskim poziomie i spodziewamy się, że będą dalej rozszerzać jej zastosowanie na tworzenie regulacji finansowych, monitorowanie i egzekwowanie przepisów, identyfikację i łagodzenie niestabilności finansowych oraz doradztwo w zakresie rozwiązywania problemów upadających instytucji i kryzysów. Podczas gdy zwiększone wykorzystanie sztucznej inteligencji będzie ogólnie korzystne, poprawiając świadczenie usług i skuteczność regulacji finansowych, sztuczna inteligencja stwarza również nowe ryzyka niestabilności. Wskazanie tych kanałów jest celem naszej pracy w Danielsson i Uthemann (2024), która opiera się na istniejących działaniach ukierunkowanych na kwestię Wykorzystanie sztucznej inteligencji w złej wierze Pierwszym kanałem jest wykorzystanie sztucznej inteligencji w złej wierze przez jej ludzkich operatorów, co jest szczególnie niepokojące w systemie finansowym, ponieważ funkcjonuje w nim wiele silnych podmiotów gospodarczych nastawionych na maksymalizację zysków, które nie przejmują się zbytnio społecznymi konsekwencjami swoich działań. Takie podmioty mogą unikać kontroli i zmieniać system w sposób, który jest dla nich korzystny i trudny do wykrycia przez konkurentów oraz organy W miarę jak sztuczna inteligencja wkracza do systemu finansowego to pogłębia istniejące kanały niestabilności i tworzy nowe. W niniejszym artykule opisano kilka takich kanałów: złośliwe i dezinformujące wykorzystanie sztucznej inteligencji, niewłaściwe dostosowanie i unikanie kontroli, a także monokulturę ryzyka i oligopole. Wszystkie one pojawiają się, gdy podatność na zagrożenia ze strony sztucznej inteligencji i problemy gospodarcze, takie jak strategiczna komplementarność, problemy z zachętami i niekompletne umowy, wzajemnie na siebie oddziałują. Jak sztuczna inteligencja może zagrozić stabilności finansowej Jon Danielsson, Andreas Uthemann Director, Systemic Risk Centre at London School Of Economics And Political Science Principal Researcher at Bank Of Canada, Research Associate at the Systemic Risk Centre at London School Of Economics And Political Science bezpieczeństwa sztucznej inteligencji (Weidinger i in. 2022, Bengio i in. 2023, Shevlane 2023), identyfikując zagrożenia społeczne wynikające z jej wykorzystania, w tym stosowanie w złej wierze, dezinformację i utratę kontroli przez człowieka. Rozszerzamy je o opisane w literaturze ekonomicznej źródła niestabilności, takie jak problemy motywacyjne, niekompletność umów i strategiczne komplementarności. To właśnie niewłaściwa interakcja między sztuczną inteligencją a kanałami niestabilności gospodarczej rodzi największe obawy o jej wykorzystanie w systemie finansowym.