Credit Manager Magazine 1/2025

EDUKACJA STYCZEŃ 2025 www.creditmanagermagazine.pl 25 przedsiębiorstwie. Przykładowo przedsiębiorstwa handlowe tworzą rezerwy na zapasy produktów zalegających w magazynach lub z uwagi na zmianę ich ceny. Na pewno jednak pozytywnie oceniany jest spadek wielkości wskaźnika cyklu zapasów. Mniejsza wartość oznacza szybszy obrót, zmniejszenie zamrożenia środków finansowych w zapasach oraz spadek kosztów ich utrzymania (magazynowanie, ubezpieczenie, starzenie się oraz utracone możliwości). Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że przy bardzo szybkiej rotacji zapasów (niski wskaźnik cyklu), przedsiębiorstwo może nie być w stanie zaspokoić popytu na wyroby, towary w określonym terminie, a to może oznaczać zachwianie realizacji zamówień. za dostawy. Wielkość wskaźnika cyklu zobowiązań może być zatem porównywana z wielkością wskaźnika cyklu należności. Przy porównaniach tego rodzaju trzeba jednak pamiętać o zapewnieniu porównywalności zawartości (podmiotowo-przedmiotowej) kategorii zobowiązań i należności. Szerszego wyjaśnienia wymaga kwestia pozornego braku oprocentowania źródła finansowania w postaci odroczenia płatności, kredytu kupieckiego, udzielanego zwykle w rachunku otwartym, niewymagającego specjalnych zabezpieczeń. W powyższym zdaniu specjalnie użyto słów: „pozorny brak oprocentowania”, mając na myśli możliwość korzystania z upustów cenowych, tzn., jeżeli przedsiębiorstwo korzysta z tych upustów to kredyt jest rzeczywiście „za darmo”, gdy jednak z nich nie korzysta to ponosi określone koszty (niekiedy nawet wysokie). Wysokość tych kosztów należy oczywiście porównywać z kosztem kredytu bankowego lub innych źródeł finansowania krótkoterminowego. Porównanie takie nie ma jednak większego znaczenia, gdy kredyt bankowy czy inne źródła są dla danego przedsiębiorstwa niedostępne, np. z powodu braku zdolności kredytowej. Wskaźnik cyklu zapasów to okres, który trwa od momentu zakupienia materiałów i surowców, poprzez zużycie ich na wyroby gotowe, aż do ich sprzedaży. Zatem cykl ten obejmuje dwa przekształcenia: zasobów materiałów i surowców w wyroby gotowe, ale również zasobów wyrobów gotowych w należności od odbiorców, jakie powstają w wyniku ich sprzedaży. W mianowniku wskaźnika cyklu zapasów często zamiast wielkości przychodów ze sprzedaży ujmuje się koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów. W przychodach zawarte są bowiem także przychody ze sprzedaży usług. Konstrukcja wskaźnika zależy zatem m.in . od rodzaju analizowanego przedsiębiorstwa. Zwróćmy uwagę czy jest to firma produkcyjna czy usługowa! W odniesieniu do przedsiębiorstw leasingowych wskaźnik ten nie powinien być natomiast ani liczony, ani interpretowany. Wskaźnik cyklu zapasów nie posiada uniwersalnej normy z uwagi na fakt, iż różnego charakteru mogą być zapasy. Przykładowo zapasami mogą być artykuły spożywcze (z krótkim okresem przechowywania i dłuższym okresem magazynowania), a z drugiej strony wyroby przemysłu odzieżowego (z bardzo długim okresem magazynowania). Ponadto przy ocenie wysokości wskaźnika cyklu zapasów pamiętać należy o kwestii sezonowości, zarówno w aspekcie podaży (na przykład skup owoców związany jest z porą roku), jak i popytu (na przykład zmniejszenie stanu zapasów ozdób choinkowych w okresie przedświątecznym). Badaniu powinna zostać poddana również struktura zapasów, istotne jest bowiem czy ewentualne problemy w zakresie zapasów dotyczą materiałów czy wyrobów gotowych. Ponadto w analizie powinny zostać uwzględnione rezerwy na zapasy, jeżeli występują takie w Podsumowując należy stwierdzić, że celem właściwego zarządzania zapasami jest zagwarantowanie ich wielkości na poziomie koniecznym do prowadzenia działalności, przy jak najniższych możliwych kosztach. W podanych wzorach widać wartości zobowiązań oraz należności krótkoterminowych ogółem. Do obliczeń, co potwierdza liczna literatura, można również przyjąć wartości należności i zobowiązań z tytułu dostaw i usług (inaczej zobowiązania handlowe oraz należności handlowe). Wydaje się to być bardziej poprawne rozwiązanie, ponieważ cykl konwersji gotówki dotyczy działalności operacyjnej. Należy zauważyć, że nie wszystkie elementy zobowiązań i należności, które są uwzględnione w bilansie, mają charakter operacyjny. „Wielkość wskaźnika cyklu zobowiązań może być zatem porównywana z wielkością wskaźnika cyklu należności. Przy porównaniach tego rodzaju trzeba jednak pamiętać o zapewnieniu porównywalności zawartości (podmiotowo-przedmiotowej) kategorii zobowiązań i należności.” „W mianowniku wskaźnika cyklu zapasów często zamiast wielkości przychodów ze sprzedaży ujmuje się koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów. W przychodach zawarte są bowiem także przychody ze sprzedaży usług. Konstrukcja wskaźnika zależy zatem m.in. od rodzaju analizowanego przedsiębiorstwa.”