Credit Manager Magazine 1/2025

EDUKACJA STYCZEŃ 2025 www.creditmanagermagazine.pl 23 „Wskaźnik cyklu zobowiązań ilustruje jednak przede wszystkim jaki jest przeciętny czas regulowania zobowiązań (odroczenia płatności) w przedsiębiorstwie, a więc korzystania w pewnym sensie z nieoprocentowanego źródła finansowania działalności. Im ten czas jest dłuższy tym mniejsze zapotrzebowanie na kapitał obrotowy netto i odwrotnie. Wskaźnik ten nie ma powszechnie przyjętej normy.” Wskaźnik cyklu zobowiązań krótkoterminowych informuje, ile dni trwa od momentu uzyskania od dostawców materiałów i surowców potrzebnych do wytworzenia wyrobów gotowych, do czasu spłacenia tych zobowiązań krótkoterminowych. Wskaźnik cyklu zobowiązań to relacja przychodów ze sprzedaży lub kosztów sprzedanych produktów, towarów i materiałów do przeciętnego stanu zobowiązań krótkoterminowych. Konstrukcja wskaźnika cyklu zobowiązań, podobnie jak innych wskaźników finansowych, nie jest precyzyjnie zdefiniowana. Po pierwsze, w liczniku wskaźnika cyklu zobowiązań mogą być ujmowane różnego typu zobowiązania. Z reguły są to zobowiązania krótkoterminowe ogółem lub zobowiązania te pomniejszone o kredyty krótkoterminowe i raty kredytów długoterminowych przypadające do zapłaty w danym roku lub tylko zobowiązania z tytułu dostaw i usług. W mianowniku wskaźnika cyklu zobowiązań Wskaźnik cyklu należności krótkoterminowych informuje, ile dni upływa od momentu sprzedaży do momentu otrzymania zapłaty, inaczej jak długiego (na ile dni) kredytu kupieckiego udziela przedsiębiorstwo. Malejąca w czasie wartość wskaźnika oznacza skrócenie cyklu. Norma dla tego wskaźnika została określona w przedziale między 35 a 50 dni. Wskaźnik większy od 50 może wskazywać, że przedsiębiorstwo prowadzi „łagodną politykę kredytową”, zbyt długo kredytuje kontrahentów i/lub działa w warunkach wysokiej konkurencji na rynku (prowadzi strategię agresywną − nastawioną na maksymalizację sprzedaży). Powoduje to jednak zamrożenie środków, powstanie kosztów utraconych możliwości oraz zmniejszenie prawdopodobieństwa odzyskania należności, czyli wzrost prawdopodobieństwa powstania należności straconych. Wskaźnik mniejszy od 35 może wskazywać, że przedsiębiorstwo udziela krótkiego kredytu kupieckiego i/lub posiada silną pozycję na rynku (prowadzi strategię konserwatywną − polegającą na ścisłym przestrzeganiu terminów płatności). Może to jednak powodować utratę części odbiorców, a w dalszej konsekwencji zmniejszenie przychodów ze sprzedaży. Obliczając i interpretując wskaźnik cyklu należności warto uwzględnić również: Rezerwy na należności : W bilansie należności wykazywane są w kwocie netto, tzn. pomniejszone o wartość utworzonych rezerw na należności. Aby uzyskać rzetelną wartość wskaźnika cyklu należności należy zatem licznik tego wskaźnika powiększyć o wartość tych rezerw. Jeżeli rezerwy będą niewielkie, nie wpływają istotnie na wskaźnik cyklu, jeżeli będą zaś znaczące, spowodują widoczne zmniejszenie cyklu. Podatek od wartości dodanej, czyli VAT : Wartość należności przedstawiona w bilansie zawiera podatek VAT, zaś przychody ze sprzedaży pokazywane są w rachunku zysków i strat w kwocie netto, tj. bez VAT-u. Licznik i mianownik tego wskaźnika, przy uwzględnieniu danych wprost ze sprawozdań finansowych, są zatem w pewnym sensie nieporównywalne. Aby wyliczenia były w pełni poprawne, należy zatem wartość przychodów ze sprzedaży powiększyć o wartość VAT-u lub wartość należności zmniejszyć o VAT. Liczba dni badanego okresu : Warto dodać, że analitycy niekiedy uwzględniają przy obliczaniu wskaźników zawierających element „liczba dni badanego okresu” tylko liczbę dni roboczych, pomijając dni wolne od pracy. W przypadku Polski, odliczając od liczby dni w roku soboty, niedziele i święta, będzie to poniżej 300 dni. Wybór liczby dni badanego okresu, obok wprowadzenia lub pominięcia korekt o wartość rezerw na należności i VAT-u, jest trzecim sposobem wpływania na wielkość wskaźnika cyklu należności. w miejsce przychodów ze sprzedaży mogą być ujmowane koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów. Wskaźnik cyklu zobowiązań (obliczony dla przychodów ze sprzedaży) nazywany jest także wskaźnikiem udziału długu krótkoterminowego w przychodach ze sprzedaży, gdyż wartość zobowiązań krótkoterminowych zależy w znacznym stopniu od wartości sprzedaży. Wskaźnik cyklu zobowiązań ilustruje jednak przede wszystkim jaki jest przeciętny czas regulowania zobowiązań (odroczenia płatności) w przedsiębiorstwie, a więc korzystania w pewnym sensie z nieoprocentowanego źródła finansowania działalności. Im ten czas jest dłuższy tym mniejsze zapotrzebowanie na kapitał obrotowy netto i odwrotnie. Wskaźnik ten nie ma powszechnie przyjętej normy. Z punktu widzenia danego przedsiębiorstwa korzystny jest jednak jak najdłuższy cykl zobowiązań, ale z punktu widzenia kontrahentów przedsiębiorstwa oczekiwania są przeciwstawne, tj. są oni zainteresowani jak najszybszym otrzymaniem płatności „Konstrukcja wskaźnika cyklu zobowiązań, podobnie jak innych wskaźników finansowych, nie jest precyzyjnie zdefiniowana.”