Credit Manager Magazine 1/2025

EDUKACJA STYCZEŃ 2025 www.creditmanagermagazine.pl 19 Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych stanowi rozwinięcie analizy wstępnej i umożliwia porównanie zjawisk w różnej perspektywie czasowej. Badanie kondycji finansowej określonego przedsiębiorstwa wymaga prawidłowego zastosowania grup wskaźników, tak aby ostateczna ocena działalności była kompletna. Analiza jedynie wybranych miar stanowi ogromne zagrożenie w postaci dokonania niedokładnej, a tym samym nieprawdziwej oceny sytuacji finansowej. Warto o tym ciągle przypominać, ponieważ pośpiech, brak czasu i rutyna sprzyjają szukaniu dróg na skróty, które prowadzą do błędów. Analiza sprawności działania (zwana też efektywnością zarządzania) zawiera szablonowy zestaw wskaźników, umożliwiający ocenę różnych aspektów działalności przedsiębiorstwa. Wskaźniki sprawności działania dostarczają informacji, na ile jednostka wykorzystuje efektywnie posiadane składniki aktywów. Analizę tę można traktować jako syntetyczną miarę wszystkich efektów i wysiłków podejmowanych w przedsiębiorstwie. To też szczegółowe podsumowanie operacyjnych problemów, z którymi kadra zarządzająca spotyka się na co dzień. Analiza sprawności działania odnosi się zarówno do oceny płynności finansowej, wypłacalności (zadłużenia) jak i rentowności. Każde przedsiębiorstwo chcąc być wypłacalnym zarówno w krótkim jak i długim okresie, a także chcąc odnosić korzyści z prowadzonej działalności, musi właściwie zarządzać całością swojego majątku oraz poszczególnymi jego elementami. Analiza sprawności działania odpowiada po prostu na pytanie, czy przedsiębiorstwo jest efektywnie zarządzane? Konstrukcja wskaźników sprawności działania oparta jest na zestawieniu poszczególnych pozycji bilansu z wartością przychodów ze sprzedaży lub kosztów związanych z ich uzyskaniem. W ten sposób określany jest czas niezbędny na odtworzenie danego elementu majątku (lub zobowiązań), a także określenie, ile razy, dany zasób, jest odnawiany w przeciągu danego okresu. W ten sposób mówi się o rotacji składników majątku, czyli o ilości wykonywanych cykli w danym okresie, np.: ile razy nastąpiła zapłata należności w ciągu roku obrotowego? Grupa wskaźników sprawności działania podzielona jest na trzy obszary: wskaźniki rotacji aktywów i pasywów, 1. wskaźniki kosztochłonności, 2. wskaźniki sprawności pracy. 3. Rezultaty obliczeń można analizować, jak zwykle, w czasie oraz porównywać ze średnimi wynikami dla danej branży. W analizie kredytowej najbardziej interesuje nas jednak pierwszy ze wspomnianych obszarów, a w szczególności miary, które służą do badania efektywności z jaką przedsiębiorstwo zarządza zapasami, należnościami krótkoterminowymi oraz zobowiązaniami krótkoterminowymi. Mówimy tutaj o cyklu rotacji należności, cyklu rotacji zapasów oraz cyklu rotacji zobowiązań (wyrażonych w dniach). Wskaźniki te stanowią integralne elementy cyklu operacyjnego oraz cyklu konwersji gotówki, a uwzględniają czas niezbędny na zakup i przetworzenie „Wskaźniki sprawności działania dostarczają informacji, na ile jednostka wykorzystuje efektywnie posiadane składniki aktywów. ” zapasów, okres oczekiwania na spływ należności, a także czas, który przedsiębiorstwo otrzymało na spłatę zobowiązań. Są to syntetyczne mierniki efektywności funkcjonowania przedsiębiorstwa, które mają szczególne znaczenie w analizie jego standingu finansowego. Cykl operacyjny a cykl konwersji gotówki Długość cyklu operacyjnego odnosi się do czasu potrzebnego, aby przedsiębiorstwo zamówiło i otrzymało materiały (zapasy), wytworzyło produkty, lub usługi, sprzedało je klientom, a następnie otrzymało od nich zapłatę. Oznacza to ilość dni od chwili zamówienia towaru do otrzymania przepływu pieniężnego od kontrahentów. Długość cyklu operacyjnego odzwierciedla efektywność prowadzonej działalności operacyjnej. Im jest on krótszy, tym mniej czasu jednostka potrzebuje, aby dokonać konwersji zamówionych zapasów na gotówkę. Długość tego cyklu zależy od wielu czynników, do których można m.in. zaliczyć: efektywność sprzedaży, zarządzanie procesem produkcji, „Konstrukcja wskaźników sprawności działania oparta jest na zestawieniu poszczególnych pozycji bilansu z wartością przychodów ze sprzedaży lub kosztów związanych z ich uzyskaniem. W ten sposób określany jest czas niezbędny na odtworzenie danego elementu majątku. ” Chyba nikt już nie ma wątpliwości, że słowo „stabilność” w gospodarce już nie istnieje. „Zmienność” to norma i w takim turbulentnym otoczeniu funkcjonują wszystkie współczesne przedsiębiorstwa. Zmienne otoczenie, zwłaszcza w kontekście udzielania kredytu kupieckiego, wymaga systematycznej obserwacji i analizy stanu finansowego i ekonomicznego całego portfela klientów oraz podejmowania odpowiednich decyzji o charakterze operacyjnym i strategicznym. Wszystko to ma umożliwić realizację przyjętego celu jakim jest bezpieczne zwiększanie sprzedaży. Dzięki dobrej diagnozie można ocenić dotychczasowy stan finansów kontrahentów oraz zidentyfikować ewentualne zagrożenia. Narzędziem oceny standingu przedsiębiorstw jest analiza wskaźnikowa, która składa się z analizy płynności, zadłużenia, rentowności oraz sprawności działania. Przyjrzyjmy się temu ostatniemu z wymienionych elementów analizy wskaźnikowej. Analiza sprawności działania, czyli jak w firmie krąży gotówka Robert Dyrcz Redaktor Naczelny, Założyciel i Prezes Zarządu PICM, Prezes FECMA