Credit Manager Magazine 1/2025

BIZNES www.creditmanagermagazine.pl STYCZEŃ 2025 14 Praktycznie od końca kryzysu finansowego, a więc od 2010 r. gospodarki Unii, a przede wszystkim Niemiec, Francji, Włoch i Hiszpanii rosną wolniej niż USA i znacznie wolniej niż Chin. Tak też było w 2023 r. Według danych Komisji Europejskiej PKB UE wzrósł zaledwie o 0,5 proc., USA – o 2,5 proc., a CHRL – o 5,2 proc. To sprawia, że gospodarka Unii relatywnie się kurczy. Jej wartość wyrażona w dolarach stanowi około 65 proc. wielkości gospodarki USA. To wyraźnie mniej niż dekadę temu, gdy wskaźnik ten wynosił 91 proc. Produkt krajowy brutto na mieszkańca USA jest ponad dwukrotnie większy niż w Unii Europejskiej, a różnica rośnie. Europa, ma więc coraz mniejszy udział w globalnym PKB. Dziś to 18 proc, czyli aż o 7 punktów proc. mniej niż w 1995 r. To samo dotyczy produkcji przemysłowej – spadek z 27 proc. do 16 proc. Europa pozostaje w tyle, biorąc pod uwagę wiele innych kluczowych parametrów ekonomicznych, stając się mniej atrakcyjna dla zagranicznych inwestorów. Mało inwestycji i innowacji W ostatnich latach wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w UE wyraźnie spada, gdy tymczasem w USA zauważalnie rośnie. I tak w pierwszych trzech kwartałach 2023 r. do Europy napłynęło 90 mld dol. bezpośrednich inwestycji zagranicznych, podczas gdy Stany Zjednoczone przyciągnęły 300 mld dol. Zwiększyło to długotrwałą historyczną lukę do jednego pkt proc. PKB – wskazuje analiza McKinsey. Nakłady inwestycyjne dużych europejskich przedsiębiorstw w latach 2015–2022 nieznacznie spadły po uwzględnieniu inflacji, podczas gdy inwestycje ich amerykańskich odpowiedników wzrosły o 30 proc., głównie w sektorze technologii. Pod koniec tego okresu inwestycje dużych amerykańskich korporacji były już o 60 proc. wyższe niż ich europejskich odpowiedników. Europa od lat przegrywa ze światowymi konkurentami na polu innowacji, nie mając odpowiedników gigantów technologicznych na rodzimym rynku, takich jak amerykańskie Apple, Google, Amazon czy chińskich, m.in . Alibaba i Tencent. Choć w 2023 r. w pierwszej dziesiątce najbardziej innowacyjnych Europa, a przede wszystkim Unia Europejska od dawna coraz bardziej odstaje od swoich globalnych konkurentów, czyli głównie USA i Chin. Dotyczy to szczególnie obszaru kluczowych technologii. Dodatkowo wzrost cen energii i zmiany w łańcuchach dostaw powodują, że kontynuacja dotychczasowego modelu rozwoju, ale także zielona transformacja stają się poważnym wyzwaniem. Europa musi być bardziej konkurencyjna krajów świata znalazło się aż pięć państw UE, były to mniejsze gospodarki (Szwecja, Finlandia, Niderlandy i Dania), a Niemcy zajęły ósme miejsce. To za mało, aby przeciwstawić się światowym hegemonom, takim jak USA (3. miejsce) i Chiny (12. miejsce). Tym bardziej, że dystans konkurentów od Europy od lat się zmniejsza. Najbardziej widoczne jest to w odniesieniu do Chin, które jeszcze w 2011 r. zajmowały 29. miejsce. Swoją lokatę regularnie poprawiają Indie, które w 2023 r. awansowały na 40. miejsce z 62. miejsca dwanaście lat wcześniej. Z najnowszego wydania europejskiej tablicy wyników innowacyjności widać również, że różnica w innowacyjności między UE a innymi krajami OECD, takimi jak Korea Południowa czy Kanada także rośnie na ich rzecz. To w istotnej części skutek wysokości nakładów na badania i rozwój (R&D). W USA wydatki te w stosunku do PKB od dekad przewyższają wydatki europejskie. W 2010 r. Stany Zjednoczone wydały 2,7 proc., gdy w przypadku UE było to tylko 2 proc. W 2022 r. dystans ten także się zwiększył. Według danych Eurostatu nakłady na R&D równe były 3,5 proc. PKB w USA, gdy w krajach UE 2,3 proc. Wyższe też były w Chinach (2,4 proc.), Japonii (3,3 proc.) i Korei Południowej (5 proc.), która od lat jest rekordzistą na omawianym polu. Przewaga konkurencyjna jeśli chodzi o innowacje jest obecnie wynikiem rozwoju i stosowania dziesięciu pionierskich, kluczowych technologii. Badania firmy McKinsey wykazały, że Europa przoduje tylko w dwóch z nich (materiały nowej generacji i czyste technologie), pozostając w tyle w takich obszarach, jak sztuczna inteligencja (AI) i komputery kwantowe. W 2022 r. Europa Mirosław Ciesielski Wykładowca akademicki, opisuje rynki finansowe, zmiany na rynku fintechów i startupów „W ostatnich latach wartość zagranicznych inwestycji bezpośrednich w UE wyraźnie spada, gdy tymczasem w USA zauważalnie rośnie.” „Praktycznie od końca kryzysu finansowego, a więc od 2010 r. gospodarki Unii, a przede wszystkim Niemiec, Francji, Włoch i Hiszpanii rosną wolniej niż USA i znacznie wolniej niż Chin. Tak też było w 2023 r..”