PICM

Panel logowania Language PICM
Language:  

Przedsiębiorstwa


 

Polski Instytut Credit Management opracował proces oceny wiarygodności kredytowej przedsiębiorstw. Ocena prowadzona jest w dwóch płaszczyznach, ilościowej oraz jakościowej. Na podstawie wyselekcjonowanego zbioru wskaźników indywidualnych otrzymywany jest wskaźnik syntetyczny, czyli rating, opisujący w sposób ogólny sytuację ocenianego przedsiębiorstwa. Otrzymany wskaźnik syntetyczny pozwala na ocenę rozwoju badanego przedsiębiorstwa w czasie oraz jego porównywanie z innymi podmiotami. Nasza metodologia opisuje proces oceny oraz wzięte pod uwagę parametry ją determinujące.


Szczegółową metodologię oceny ratingowej przedsiebiorstw można znaleźć tutaj: metodologia przedsiębiorstw - sierpień 2015

 

CZYNNIKI ILOŚCIOWE

Do zmierzenia wpływu czynników ilościowych na ocenę kredytową przedsiębiorstwa zostały wzięte pod uwagę następujące parametry:

 

W zależności od branży, w której działa badane przedsiębiorstwo, różnicujemy punkt odniesienia danego wskaźnika. Ocena przyznawana jest w zależności od stopnia odchylenia od wzorca dla danej branży.

 

Płynność finansowa

Aby móc swobodnie działać, przedsiębiorstwo musi utrzymywać płynność finansową, czyli zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Przedsiębiorstwo musi posiadać więc tyle środków finansowych, aby móc spłacać zaciągnięte zobowiązania. Z drugiej jednak strony nie było by słusznym utrzymywanie środków pieniężnych w ilości pokrywającej wszystkie zobowiązania bez względu na termin ich zapadalności. Byłoby to nieekonomiczne. Płynność wiąże się więc z takim zarządzaniem zarówno wpływami pieniędzy, jak i wydatkami, które umożliwia spłacanie zobowiązań w terminie. Wpływy pochodzić mogą z różnych źródeł. Najbardziej naturalnym są wpływy od kontrahentów z tytułu należności za dokonane zakupy. Przedsiębiorstwa mogą pozyskać również dodatkową płynność zaciągając krótkoterminowe kredyty. W razie znacznego spiętrzenia płatności istnieje również ewentualność spieniężania mniej płynnych aktywów, co jednak wiąże się z reguły ze znacznymi kosztami lub utratą korzyści ekonomicznych pozyskiwanych z tych aktywów. Badanie płynności finansowej jest kluczowe z punktu widzenia oceny możliwości przetrwania przedsiębiorstwa w krótkim okresie.

Do oceny płynności finansowej badanego przedsiębiorstwa bierzemy pod uwagę następujące wskaźniki finansowe:

  1. wskaźnik bieżącej płynności
  2. wskaźnik szybkiej płynności
  3. kapitał pracujący w aktywach ogółem
  4. wskaźnik wypłacalności gotówkowej

 

Rentowność działalności

Rentowność można zdefiniować jako zdolność przedsiębiorstwa do generowania zysków. Oceny tej dokonuje się w trzech podstawowych płaszczyznach - bada się rentowność sprzedaży, aktywów (ROS – return on assets) oraz kapitałów własnych (ROE – return on equity).

Wskaźniki rentowności są relacją zysku do danej wielkości. Szczególnie te wskaźniki należy rozpatrywać w kontekście danej branży lub w czasie. Rentowność aktywów w przypadku np. huty stali, gdzie występują bardzo wysokie aktywa trwałe, będzie z reguły o wiele niższa niż działalności handlowej bądź usługowej, co wcale nie musi świadczyć o słabości finansowej huty.

Tak więc wskaźniki rentowności pozwalają ocenić efektywność wykorzystania ograniczonych zasobów do prowadzeni działalności. Dodatnie wskaźniki rentowności wskazują, że jednostka prowadzi zyskowną działalność w poszczególnych segmentach swojej działalności.

Do oceny rentowności działalności badanego przedsiębiorstwa bierzemy pod uwagę następujące wskaźniki finansowe:

  1. rentowność sprzedaży brutto
  2. rentowność sprzedaży netto (ROS)
  3. rentowność aktywów (ROA)
  4. rentowność kapitału własnego (ROE)

 

Stopień zadłużenia

Wskaźniki zadłużenia wykorzystywane są do badania struktury finansowania przedsiębiorstwa. Określają poziom jego zadłużenia i tym samym oceniają jego wypłacalność w długim okresie. Poziom zadłużenia długo- i średnioterminowego ocenia się w stosunku do kapitału własnego, ewentualnie stałego.

Bardzo ważne jest, aby przedsiębiorstwo ustaliło wysokość swojego zadłużenia na odpowiednim poziomie, tj. takim, aby mieć wystarczająco środków finansowych do prowadzenia działalności. Żeby optymalnie zadłużyć przedsiębiorstwo trzeba wziąć pod uwagę ryzyko związane z jego działalnością oraz stabilność osiąganych przepływów pieniężnych. Jednostki, które posiadają niskie ryzyko i stabilne przepływy mogą szerzej korzystać z kapitałów obcych.

Natomiast jednostki o wysokim ryzyku muszą mieć niższy poziom zadłużenia, aby w okresie dekoniunktury posiadać zdolność do obsługi długu, czyli pokryć koszty odsetek i spłacić ratę kredytu, jeżeli bank odmówi prolongowania ich spłaty.

Do oceny stopnia zadłużenia badanego przedsiębiorstwa zostały wzięte następujące wskaźniki finansowe:

  1. wskaźnik zadłużenia ogólnego
  2. wskaźnik zadłużenia kapitału własnego
  3. wskaźnik zadłużenia długoterminowego
  4. wskaźnik pokrycia długu

 

Dynamika wybranych parametrów finansowych

Omawiając dynamikę sprzedaży, poziomu gotówki oraz zysku brutto, przyjmuje się, iż zdecydowanie pozytywnie na rating przedsiębiorstwa wpływa dynamika równa lub większa od 100% (charakterystyka finansowa równa bądź większa w badanym roku niż okres wcześniej), gdzie najwyższą ocenę uzyskuje dynamika równa bądź większa od 120%.

Natomiast dynamika mniejsza od 100% ma wpływ niekorzystny, a równa bądź mniejsza od 40% ma wpływ najbardziej niesprzyjający.

Dla wskaźnika rotacji majątku obrotowego, podobnie jak w przypadku innych czynników ilościowych tyczących się płynności, rentowności oraz zadłużenia, punkt odniesienia różnicujemy w zależności od branży, w której działa badane przedsiębiorstwo.

Ocena przyznawana jest w zależności od stopnia odchylenia od wzorca dla danej branży.

Do oceny dynamiki działania badanego przedsiębiorstwa zostały wzięte pod uwagę następujące wskaźniki finansowe:

  1. wskaźnik dynamiki sprzedaży
  2. wskaźnik dynamiki poziomu gotówki
  3. wskaźnik dynamiki zysku brutto
  4. wskaźnik rotacji majątku obrotowego

 

 

CZYNNIKI JAKOŚCIOWE

Czynniki jakościowe podlegają, z gruntu rzeczy, bardzo subiektywnej ocenie. Celem naszej metodologii jest ograniczenie stopnia wspomnianej subiektywności, poprzez narzucenie pewnych ram oceny czynników jakościowych, ich dokładne opisanie i ustalenie kierunku wpływu na ostateczną ocenę kredytową przedsiębiorstwa. Do zmierzenia wpływu czynników jakościowych zostały wzięte następujące charakterystyki:

 

Otoczenie Makro

  • jakość lokalnej gospodarki
  • stabilność polityczna
  • ryzyko regulacji prawnych
  • koniunktura gospodarcza
  • występowanie zjawisk inflacyjnych
  • polityka fiskalna oraz monetarna
  • stosunki z zagranicą

 

Kadra Zarządzająca

  • stabilność kadry zarządzającej
  • decyzje dotyczące zarządzania
  • jakość, doświadczenie, umiejętności
  • rzetelny system informacji na zewnątrz
  • dochowywanie warunków umów z partnerami biznesowymi
  • pozytywne kształtowanie relacji z otoczeniem (PR)
  • strategia działania firmy

Zagrożenie Konkurencji

  • wielkość konkurencji
  • ryzyko nowych wejść
  • koszty zmiany dostawcy przez klienta
  • wyróżnienie produktu
  • wysokie bariery wyjścia
  • innowacyjne kanały dystrybucji
  • rywalizacja cenowa

Zagrożenie Substytutcji

  • istnienie substytutów
  • ochrona patentowa
  • wielkość niezbędnych wydatków R&D
  • skomplikowanie technologiczne
  • rozwój w firmie innowacyjnych produktów
  • polityka firmy zmniejszająca ryzyko
  • presja cenowa rynku na substytuty

 

       

Pozycja wobec Klientów

  • zróżnicowanie portfela klientów
  • postrzegana wartość marki
  • stopień zależności (koszty zmiany)
  • stopień koncentracji lub rozdrobnienia regionalnej
  • stopień koncentracji lub rozdrobnienia branżowej
  • ryzyka eksportowe
  • udział w rynku

Pozycja wobec Dostawców

  • zróżnicowanie struktury dostawców
  • jednolitość produktowa (łatwość zmiany dostawcy)
  • stopień zależności (koszty zmiany)
  • stopień koncentracji lub rozdrobnienia regionalnej
  • stopień koncentracji lub rozdrobnienia branżowej
  • ryzyka importowe
  • ilość dostawców na rynku

Otoczenie Branżowe

  • rozwój branży
  • stopień reakcji na zawirowania rynkowe
  • wpływ umów międzynarodowych
  • presja cenowa
  • ryzyko koncentracji
  • innowacyjność
  • wrażliwość na otoczenie makro

Działanie Przedsiebiorstwa

  • zmiany struktur organizacyjnych i własnościowych
  • nieodpowiednie proporcje w źródłach finansowania majątku
  • postępująca dekapitalizacja majątku i narastające zacofanie techniczne
  • integracja pionowa
  • czas trwania biznesu
  • produkty (dywersyfikacja, jakość, cena, postrzeganie)
  • zdolność elastyczności produkcji