Credit Manager Magazine 12/2022

49 www.creditmanagermagazine.pl GRUDZIEŃ / DECEMBER 2022 Ukraińscy „Wojownicy Światła” na energetycznym froncie. Gdzie tak naprawdę rozstrzygnie się wojna? Ok. 40% ukraińskiego systemu elektroenergetycznego jest uszkodzone, a możliwość jego szybkiej odbudowy w dużej mierze zależy od dostaw części zamiennych z Europy. Napięta pozostaje sytuacja wokół tranzytu rosyjskiego gazu ziemnego przez terytorium Ukrainy. Kreml stosuje energetyczny szantaż w celu zmuszenia Ukrainy do negocjacji. Kijów przygotowuje się jednak na najgorszy scenariusz i nie zamierza negocjować. To oznacza, że Rosja rozszerzy ten szantaż na Europę. Tylko pozbawiona zachodniego wsparcia Ukraina może być skłonna do negocjacji. To w sektorze energetycznym mogą rozstrzygnąć się losy tej wojny. „Wojownicy światła” to tytuł piosenki bia- łoruskiego zespołu rockowego Liapis Tru- bieckoj, która podczas ukraińskiej Rewolucji Godności została jej nieformalnym hymnem. Dziś sektor energetyczny na Ukrainie na wie- lu poziomach walczy z ciemnością, zarówno dosłowną, jak i metaforyczną. Na Zachodzie z podziwem przyjmuje się determinację i tem- po przywracania dostaw energii elektrycznej do miejscowości, gdzie doszło do zniszczeń. Od zdolności do stabilizacji sektora energe- tycznego zależą losy tej wojny, a zatem dokąd dotrze uosabiana przez „ruski mir” ciemność. Prolog Jest 23 lutego, godz. 22.40. Ukraina jeszcze przed czasem, tj. przed północą, zrywa jedne z ostatnich infrastrukturalnych więzi z prze- strzenią postsowiecką – odłącza sieć elek- troenergetyczną od sieci rosyjskiej i biało- ruskiej, rozpoczynając tzw. test wyspy na potrzeby synchronizacji z ENTSO-E (Euro- pejska Sieć Operatorów Systemów Przesyło- wych). Ukraina zgodnie z harmonogramem miała dokonać synchronizacji w 2023 r., co miały poprzedzić dwa testy w 2022 r. (zimo- wy i letni) potwierdzające zdolność systemu elektroenergetycznego Ukrainy do autono- micznego funkcjonowania w momencie, kie- dy konsumpcja energii elektrycznej jest naj- niższa i najwyższa. Testzimowymimodziałańwojennych,ogrom- nego chaosu i ataków na infrastrukturę ener- Paulina Lang Ekspert ds. Ukrainy getyczną, wypada pozytywnie. ENTSO-E de- cyduje o przyśpieszeniu synchronizacji Ukra- iny (iMołdawii) i 16marca następuje połącze- nie sieci z zachodnimi sąsiadami. Prezes ukra- ińskiego operatora sieci elektroenergetycznej Ukrenergo, Wołodoymyr Kudryckyj w dzień synchronizacji z ENTSO-E powiedział: „Ten krok pozwoli otrzymywać energię elektrycz- ną, jeśli agresor będzie kontynuował nisz- czenie naszej infrastruktury energetycznej”. System energetyczny nadal zachowuje odporność Korelacja pomiędzy agresją Rosji na Ukrainę a terminem synchronizacji nie jest zupełnie przypadkowa. Według rosyjskiej kalkulacji Ukraina miała być izolowana i bardziej wraż- liwa na destabilizację sektora energetycznego podczas działań zbrojnych. Infrastruktura energetyczna w pierwszych miesiącach wojny uległa zniszczeniom, ale przede wszystkim na terenach prowadzenia bezpośrednich działań zbrojnych. Ponadto wstrzymano produkcję energii elektrycznej w Zaporoskiej Elektrowni Atomowej, która jest okupowana przez siły rosyjskie. Przej- ściowo dostępu do prądu w tym czasie była pozbawiona 1/3 obywateli Ukrainy. Jednak ukraińscy energetycy, budząc podziw ekspertów, w szybkim tempie naprawiali zniszczenia, gdy tylko cichły wystrzały, po- zwalając na utrzymanie stabilności systemu. Ukraina adaptowała się do rosyjskich ataków szybciej, niż Rosja je powtarzała, co pozwoli- ło zachować ciągłość funkcjonowania. Dokonana synchronizacja nie tylko zapew- niła Kijowowi dostęp do europejskiego ryn- ku (w celu importu energii elektrycznej na wypadek deficytu), ale w warunkach spad- ku PKB i zmniejszonej konsumpcji energii Ukraina mogła sobie nawet pozwolić na eksport energii elektrycznej, który stanowił GEOPOLITYKA „Na Zachodzie z podziwem przyjmuje się determinację i tempo przywracania dostaw energii elektrycznej do miejscowości, gdzie doszło do zniszczeń. Od zdolności do stabilizacji sektora energetycznego zależą losy tej wojny, a zatem dokąd dotrze uosabiana przez «ruski mir» ciemność.”