Credit Manager Magazine 12/2022

10 www.creditmanagermagazine.pl GRUDZIEŃ / DECEMBER 2022 dialog pomiędzy obydwoma mocarstwami i współpracę nawet w tych obszarach, w któ- rych istniałmiędzynimi konsensus; takich jak np. walka ze skutkami zmian klimatycznych, czy walka z przestępczością zorganizowaną. Znaczenie gospodarcze Tajwanu Polski Instytut Ekonomiczny w przesłanym komentarzu napisał, że niewiele jest krajów takich małych, jak Tajwan, które odgrywa- ją systemową rolę w gospodarce światowej. Z PKB na poziomie 789 mld dol., licząca za- ledwie 36 197 km² wysepka jest 22. najwięk- szą gospodarką świata i wyprzedza Polskę o jedno miejsce. „Za spektakularnym sukcesem gospodar- czym Tajwanu stoi wymiana handlowa oraz głęboka integracja z gospodarką światową, zwłaszcza w oparciu o elektronikę i produkty wysokiej technologii. Tajwan jest 15. najwięk- szym eksporterem i 22. importerem dóbr na świecie. Tym bardziej paradoksalny może wydawać się fakt, że oficjalnie Tajwan uznaje obecnie zaledwie 13 państw. Pandemia CO- VID-19 unaoczniła, jak bardzo współczesny świat jest zdany na łaskę tajwańskiej branży półprzewodników. Szacuje się, że 90 proc. za- awansowanych czipów i 65 proc. wszystkich półprzewodników pochodzi właśnie z tej wy- spy, gdzie prym wiedzie technologiczny gi- gant Taiwan Semiconductor Manufacturing Company – TSMC (dla porównania Chiny są odpowiedzialne za 5 proc., a USA za 10 proc. produkcji półprzewodników). Dlatego poważniejsze zaognienie sytuacji wokół Taj- wanu mogłoby wywołać wstrząs w całej go- spodarce światowej i rzucić na kolana wiele branż oraz sektorów, w tym także w samych Chinach, które są jego głównym partnerem handlowym” – napisał w komentarzu PIE. Z danych Boston Consulting Group z 2021 r. wynika, że 90 proc. najbardziej zaawansowa- nych technologicznie półprzewodników po- chodziło właśnie z Tajwanu. Połowę przycho- dówfirmyTSMCstanowi rynekamerykański, a ok. 10 proc. – chiński. Ciekawostką jest też fakt, że Nancy Pelosi w czasie swojej krótkiej wizyty na Tajwanie znalazła czas na spotka- nie z przedstawicielami koncernu TSMC. Amerykańsko-chińska wojna handlowa roz- poczęta przez Donalda Trumpa pchnęła Chi- ny w kierunku rozwinięcia swojej własnej produkcji procesorów. Pomiędzy chińskim Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC), a tajwańskim TSMC jest jednak spora przepaść. Przychody TSMC w II kwartale 2022 r. sięgnęły poziomu 18 mld dol. Tymczasem chiński SMIC mógł się pochwalić przychodami rzędu 1,9 mld dol. Tajwański przepis na sukces Tajwan jeszcze 50 lat temu był krajem typo- wo rolniczym. Reformy rolne zapoczątko- wane na przełomie dekady wygenerowały wzrost gospodarczy i środki potrzebne do uprzemysłowienia kraju. W latach 80. władze wyspy postawiły jednak na przemysł oparty na wiedzy. Kluczową rolę odgrywała wydajność pracy. Początkowo naj- ważniejszymi dziedzinami gospodarki były przemysł włókienniczy i produkcja odzieży, ale w latach 80. postawiono na branżę elek- troniczną. Zaczęto tu produkować telewizo- ry, radia, a z czasem także i komputery; szyb- ko, bo już w drugiej połowie dekady, Tajwan dzielnie decydować, a już zupełnie nie wcho- dzi to w grę w polityce zagranicznej”. Ekspert podkreśla, że istotną rzeczą jest także duże znaczenie gospodarcze Tajwanu, który jest nazywany „półprzewodnikiem” świato- wej gospodarki. Globalne korporacje, np. Apple, skarżyły się – już w czasie ćwiczeń blokady Cieśniny Tajwańskiej, które prze- prowadziły ChRL, że działania takie mogą doprowadzić do zerwania łańcuchów dostaw zarówno z samej wyspy, jak i w Azji, i że już takie działania powodują problemy. Prawdzi- wa blokada Cieśniny Tajwańskiej i wyspy na pewno sparaliżowałaby globalny handel. „Ameryka rywalizuje z Chinami, a każde z tych mocarstw ma się za silniejsze i uważa, że to to drugie powinno słuchać. Pozostaje pytanie, kto powinien w tej sytuacji usta- lać reguły? I Amerykanie, i Chińczycy są przekonani, że to właśnie oni. I tu rodzi się problem, bo sprawa Tajwanu jest przez Chi- ny uważana za ich domenę, o czym właśnie – ze względów geostrategicznych – nie chcą słyszeć Amerykanie. Kwestia ta była zresztą wyjątkowo drażliwa od samego początku, już w latach 60.– 70. XX w., kiedy to rozpoczęły się rozmowy amerykańsko-chińskie na temat współpracy. Warunkiem Pekinu były jednak „jedne Chiny” z Tajwanem w ich granicach. Co ciekawe z obecnej perspektywy, USA w tamtym czasie zerwały nawet stosunki dy- plomatyczne z Republiką Chińską na Tajwa- nie (wcześniej Republika Chińska – oficjalna nazwa Tajwanu – została w ONZ zastąpiona przez Chińską Republikę Ludową, czyli Chi- ny kontynentalne ze stolicą w Pekinie). Dziś Waszyngton argumentuje, że jego obecne działania nie kłócą się z ideą „Jednych Chin”, jednak Pekin ocenia to inaczej i w intensy- fikacji rozmów, takich jak wizyta Nancy Pe- losi czy zapowiedzi podpisania w listopadzie specjalnego porozumienie handlowego z Taj- wanem, widzi zagrożenie”– podkreśla Pyffel. Dodaje, że także z tego powodu zerwano TRENDY GOSPODARCZE „W latach 80. władze wyspy postawiły jednak na przemysł oparty na wiedzy. Kluczową rolę odgrywała wydajność pracy. Początkowo najważniejszymi dziedzinami gospodarki były przemysł włókienniczy i produkcja odzieży, ale w latach 80. postawiono na branżę elektroniczną. Zaczęto tu produkować telewizory, radia, a z czasem także i komputery; szybko, bo już w drugiej połowie dekady, Tajwan stał się największym na świecie producentem komputerów i oprzyrządowania PC.”