Credit Manager Magazine 9/2022

11 www.creditmanagermagazine.pl WRZESIEŃ / SEPTEMBER 2022 ANALIZY Transformacja energetyczna potrwa dziesiątki lat Wojna w Ukrainie i sankcje nałożone na Rosję stawiają pod znakiem zapytania wielki projekt dekarbonizacji, którego światowym ambasadorem jest Unia Europejska. Jednocześnie podnoszą się głosy, że walka z ociepleniem klimatycznym to wymysł „zielonych” i antyglobalistów. Ci, którzy chcą ograniczyć zużycie paliw ko- palnych, napotykają na przeszkodę, jaką jest brak zgody w sprawie przeciwdziałania zmia- nom klimatu. Prawomyślny pogląd głosi, że jeśli będziemy rozwijać globalną gospodarkę w obecnym tempie, nadal opierając się na węglowodorach, to przyszłym pokoleniom zostawimy planetę w opłakanym stanie. Ale nie wszyscy przyjmują tę narrację za dobrą monetę. Obóz „business as usual” twierdzi, że konsensus naukowy dotyczący zmian klima- tu jest błędny, a klimatolodzy wyolbrzymiają zagrożenie, dorabiając do niego ideologię. Pod koniec XVIII w. na Ziemi żyło mniej niż 1 mld ludzi. Dziś jest ich ponad 7 mld. Potrze- by energetyczne światowej populacji wzrosły sześciokrotnie w ciągu ostatnich 50 lat. Pra- wie 90 proc. z nich zaspokajają paliwa ko- palne – węgiel, gaz i ropa naftowa. Globalne temperatury wzrosły o prawie 1 °C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, a liczba klęsk żywiołowych związanych z pogodą sta- le rośnie. O tym, że problem nie jest sztucz- nie rozdmuchany, świadczą nawałnice, jakie przeszły także przez Polskę, a przecież jeszcze kilkadziesiąt lat temu nie były obserwowane. Globalizacja zwiększyła zużycie paliw kopalnych Zmiany klimatyczne przyspieszyła konse- kwentnie postępująca od lat 90. XX w. globa- Grażyna Śleszyńska Analizuje zjawiska makroekonomiczne i polityczne. Współtworzyła Forum Ekonomiczne w Krynicy lizacja. Z jednej strony Chiny zliberalizowały swoją gospodarkę, z drugiej strony zakończy- ła się zimna wojna. Model gospodarki wolno- rynkowej szybko rozprzestrzenił się w tych rejonach świata, dla których wcześniej był tabu, np. w Chinach, w Indiach czy w byłym bloku sowieckim. Zasięg gospodarki rynko- wej został rozszerzony o około 3 mld ludzi. Na Zachodzie od początku lat 90. aż do kra- chu finansowego w 2008 r. trwał długi boom gospodarczy. Tempo wzrostu w gospodar- kach rozwiniętych było jednak mniejsze niż w tych wschodzących. Gdy USA i Europa walczyły o wyjście ze światowego kryzysu finansowego, Chiny i Indie stały się lokomo- tywami wzrostu. Wielkim sukcesem globalizacji było zmniej- szenie liczby osób żyjących poniżej granicy ubóstwa. W tym sensie powstały po zimnej wojnie model kapitalizmu okazał się sukce- sem. Ale ten proces miał dwa nieprzyjemne skutki uboczne. Po pierwsze, zaburzył rów- nowagę między kapitałem a pracą na korzyść tego pierwszego. Po drugie, triumf wolnego rynku zaostrzył problem zmian klimatycz- nych, bo gdy Zachód przeniósł produkcję do niskokosztowych fabryk w Azji, popyt na energię w Chinach, Indiach i Indonezji gwał- townie wzrósł. Ponadtowgospodarkachwschodzących,wmia- rę ich rozwoju, zwiększały się wydatki konsu- menckie, a to szło w parze z wyższym zapo- trzebowaniem na energię pochodzącą w tych państwach z paliw kopalnych. Nawet zakła- dając, że bogata Północ przeprowadzi dekar- bonizację (Europejski Bank Centralny nie- dawno zapowiedział plany ograniczenia udzia- łu aktywów wysokoemisyjnych akceptowa- nych jako zabezpieczenie kredytów udzie- lanych bankom), to w skali globu nie po- wstrzyma to emisji CO 2 , bo rzeczywisty wzrost zapotrzebowania na energię będzie pochodzić z krajów rozwijających się. Trudno będzie zdekarbonizować wzrost Czy nam się to podoba, czy nie, to współ- czesna cywilizacja jest zależna od paliw ko- palnych. Ropa naftowa, gaz ziemny i węgiel nadal stanowią blisko 90 proc. światowego zużycia energii. Chociaż same w sobie re- prezentują tylko cząstkę globalnego PKB, to wiele potężnych gałęzi gospodarki nie może się bez nich obejść. „Potrzeby energetyczne światowej populacji wzrosły sześciokrotnie w ciągu ostatnich 50 lat. Prawie 90 proc. z nich zaspokajają paliwa kopalne – węgiel, gaz i ropa naftowa.” „Pomimo rosnącego zaniepokojenia zagrożeniami związanymi ze zmianą klimatu, zużycie paliw kopalnych wzrosło o około 20 proc. od przełomu wieków.”