Credit Manager Magazine 2/2022

38 CREDIT MANAGER MAGAZINE LUTY / FEBRUARY 2022 BRANŻE 2021 i 2022 na rynku aptecznym – oswajanie pandemii? Pandemia zmieniła wszystko. Nasze style życia, nasze poglądy i sposoby myślenia, sposoby radzenia sobie z rzeczywistością. Można by wymieniać bez końca. Ale czy zmieniła rynek farmaceutyczny? Intuicyjna odpowiedź nasuwa się sama – „tak”, „diametralnie”. Jednak prześledzenie danych z wielu lat zadziwia brakiem olbrzymich odstępstw od trendów. Czy statystyka „mydli nam oczy”, czy obiektywizuje obraz świata rynku farmaceutycznego? Czy oswoiliśmy pandemię? A może to pandemia nas „oswoiła”? Rynek apteczny w roku 2021 40mld PLNobrotu na rynku aptecznymw ro- ku 2021 (w cenach detalicznych dla pacjenta brutto, źródłemwszystkich danych jest PEX*) i solidny wzrost 7,5%wartościowo można uz- nać za bardzo dobrywynik. Patrząc szerzej, na długotrwałe trendy widoczne na wykresach, poziom dynamiki rynku nie jest czymś wyjąt- kowych. Szczególnie po zapaści w roku 2020. Ale nie w przypadku ilości sprzedanych pro- duktów Pandemia wytworzyła sytuację, w któ- rej bardzo utrudnionym stał się dostęp do usługmedycznych. Ato jest przyczyną spadku ilości diagnoz i terapii. Ów spadek w odnie- sieniu do hipotetycznej sytuacji, w której pan- demii by nie było, nazywam Długiem Zdro- wotnym. Bez pandemii przyrost ilości usług medycznych byłby ograniczony wydolnością („normalną”) służby zdrowia, ilością środków Dr Jarosław Frąckowiak Prezes PEX PharmaSequence na finansowanie służby zdrowia a także deter- minowany byłby przez takie procesy jak sta- rzenie się społeczeństwa czy styl życia. Pan- demia te zależności zaburzyła. Liczba sprze- danychopakowańproduktówsprzedawanych waptekach nadal nie sięga poziomu z roku 2019. Analizując średnie ceny produktów aptecz- nych (ogólnie) nie widać jeszcze wpływu np. inflacji. Ale sytuacja wygląda inaczej, gdy prze- śledzeniu poddane zostaną różne kategorie produktówsprzedawanychwaptekach.Tojed- na z tych analiz, w których – bez dostrzeżenia szczegółów – można wysnuć błędne wnioski typu: ceny na rynku aptecznym rosną zgod- nie z trendem. To prawda ale tylko dla „sta- tystycznego” produktu sprzedawanego w ap- tece. A nikt nie kupuje leko-suplemento-ko- smetyku, bo czegoś takiego nie ma. Dlatego tak ważna jest analiza sytuacji w poszczegól- nych kategoriach produktów. Czy to oznacza, że analizy ogólne nie mają sensu? Mają. Nie można jednak – w wielu przypadkach – kon- centrować się wyłącznie na nich. Skoncentrujmy się na najważniejszych ka- tegoriach na rynku. Sprzedaż leków refun- dowanych rośnie – warto przypomnieć, że ceny w tym segmencie rynku są regulowa- ne i nie podlegają wahaniom ze względu na sytuację ekonomiczną. Niestety – jak widać na wykresie – sprzedaż ilościowych leków refundowanych nie osiągnęła nawet pozio- mu z przed-pandemicznego roku 2019. Gdy- by pandemii nie było, obserwowalibyśmy wzrost. A w zamian za to mamy Dług Zdro- wotny, który niestety nie maleje. Leki pełnopłatne na receptę rosną wartościowo –pozałamaniu trenduw2020 roku–ażo13%, rośnie też – po spadku w 2020 – sprzedaż ilo- ściowa. Ale to tylko powrót „do linii trendu”. W ostatnich dwóch latach obserwowany jest solidny, ponad 7% wzrot cen. Ceny w tym segmencie regulowane są przez rynek, moż- liwe są dalsze wzrosty cen ze względu na sy- tuację ekonomiczną. Rynek OTC notuje wzrost aż o 8,3% warto- ściowo – to „przełamanie trendu”. Średnia cena opakowania rośnie o 7,5%, a ilość sprze- daży mniej niż 1%. W 2021 „wrócił” sezon przeziębień – ten fakt miał wpływ zarówno na wartość jak i ilość sprzedaży na rynku OTC. Także na tym rynku pacjenci odczuwa- ją i odczują zapewne wzrosty cen. Nie wszy- scy chcą poszukiwać tańszych produktów zawierających tą samą substancję czynną, mi- mo, że jest to możliwe bowiem konkurencja w tym segmencie jest olbrzymia.