Credit Manager Magazine 2/2021

45 CREDIT MANAGER MAGAZINE Luty / february 2021 Zmiany na rynku handlowym wywołane przez COVID-19 W normalnych warunkach digitalizacja handlu oraz wprowadzenie omni- czy multichannelowej sprzedaży toczyłyby się dłużej. To pandemia wymusiła dostosowanie się do nowych warunków i przyspieszenie tych zmian. Dominika Jędrak Dyrektor Działu Doradztwa i Badań Rynku w Colliers Wydarzenia z początku roku 2020 zachwiały obecnym porządkiem w wielu dziedzinach życia i biznesu. Zapoczątkowane przed laty zmiany na wielu płaszczyznach znacząco przyspieszyły, zmieniając model pracy i styl życia, jak również formy sprzedaży czy ko- munikacji z klientem. Czasowe zamknięcie obiektów handlowych dało bodziec do po- szukiwania nowych możliwości zakupowych przez klientów oraz sprzedażowych przez sieci handlowe. Jesteśmy właśnie świadkami transformacji cyfrowej na niespotykaną do tej pory skalę. Zmiana kupowania Jednym z niekwestionowanych trendów, który przybrał na sile w ubiegłym roku, jest wzrost popularności e-commerce, zarówno wśród klientów, jak i sieci handlowych. Samo zjawisko nie jest może nowością, ale w ostat- nim czasie e-handel stał się fundamentalnym elementem toczącej się transformacji sektora handlowego, związanej z rozwojem techno- logii i zmianami zachowań konsumenckich. Życie społeczne w dużej mierze przenio- sło się do świata online - obserwowany jest wzrost liczby ściąganych aplikacji mobilnych w kontekście prowadzenia biznesu, edukacji, komunikacji czy wreszcie robienia zakupów. Pandemia w naturalny sposób ograniczyła na- sze funkcjonowanie w realnym świecie i spra- wiła, że zaczynamy żyć bardziej lokalnie - wo- limy robić zakupy w mniejszych obiektach handlowych typu parki handlowe czy centra zakupów codziennych, kupujemy rzadziej, ale więcej, skupiamy również swoją uwagę na rzeczach podstawowych, niezbędnych do co- dziennego funkcjonowania. Co ciekawe, wzra- sta również odsetek osób powyżej 55. roku ży- cia, które zamiast wybrać się do tradycyjnego sklepu, chętniej kupują online. Okres pandemii przyczynił się również do korzystania z nowych form robienia zaku- pów. W ostatnim czasie powstało wiele no- wych platform marketplace’owych (oferują- cych towary wielu sieci handlowych / marek w jednym miejscu), duża część najemców postawiła na rozwój systemów click & collect lub nawiązała współpracę z już istniejącymi, znanymi platformami, po to by przetrwać, ale również aby spełniać oczekiwania klientów. Wiele sieci zmieniło także swoją dotychczaso- wą strategię i postawiło na rozwój sprzedaży omnichannelowej. Ewolucja zmierzająca do wykorzystania wielu kanałów sprzedaży toczy się w Polsce już od kilku lat, ale w 2020 r. na- brała tempa i to zawrotnego. W ciągu pierw- szych sześciumiesięcy roku działalność na na- szym rynku rozpoczęło około 2 000 nowych sklepów internetowych. Szacuje się, że udział sprzedaży online wzrósł o 50-100% w sto- sunku do analogicznego okresu roku 2019. Centra handlowe w pandemii Z uwagi na ograniczenia w działalności skle- pów, punktów usługowych i gastronomicz- nych odwiedzalność i obroty w centrach handlowych spadły o około 30-40%, co po- ciągnęło za sobą falę renegocjacji warunków najmu. Po krótkimokresie poluzowania ogra- niczeń w okresie letnim, druga połowa roku przyniosła kolejny lockdown, który szcze- gólnie dotkliwie odbija się na wynikach sek- tora gastronomicznego (możliwa jest jedy- nie sprzedaż „na wynos”) oraz rozrywkowo -rekreacyjnego (zamknięcie m.in . kin, cen- trów rozrywki, klubów fitness). Skutki pandemii obserwujemy także w ak- tywności deweloperów. Większość nowych inwestycji handlowych została wstrzymana lub opóźniona. W 2020 roku w Polsce nie otworzył się żaden obiekt handlowy o powie- rzchni powyżej 25 tys. m 2 GLA (ang.gross leasable area, czyli powierzchnia najmu brutto). Najaktywniej rozwijającym się sek- torem rynku pozostają obecnie małe centra i parki handlowe o profilu zakupów codzien- nych (5-10 tys. m 2 ). To właśnie tego typu nieruchomości zapełniły mapę handlową w ubiegłym roku. Nowe parki pojawiły się m.in . w Częstochowie, Łukowie, Władysła- wowie, Płocku (Vendo Park), Chojnicach (Saller Park) czy Stop Shop w Siedlcach. Z uwagi na różnice w oczekiwaniach co do kosztów najmu, popyt kreują obecnie głów- nie sieci dyskontowe, będące tradycyjnie na- jemcami parków handlowych. Wydarzeniem 2020 roku na polskim rynku było otwarcie pierwszego sklepu sieci Primark w warszaw- skiej Galerii Młociny. ANALIZA BRANŻOWA „Narodowe kwarantanny oraz zamknięcie granic spowodowały, że wiele osób postawiło na uprawianie sportu w domu lub na łonie natury we własnej okolicy. To przełożyło się na wzrost zainteresowania rowerami oraz sprzętem kempingowym, które w większości państw CEE osiągnęło w pierwszej połowie 2020 roku rekordowy poziom.”