Credit Manager Magazine 2/2021

21 CREDIT MANAGER MAGAZINE Luty / february 2021 ANALIZA BRANŻOWA nego dotychczas istniejącej regulacji 2 , a drugi to wprowadzenie w zamian nowej regulacji. Ten „niesamodzielny” charakter nowelizacji sprawia, że nie można jej dokonywać w ode- rwaniu od istnienia przepisów nowelizowa- nych w obowiązującym systemie prawa – tak jak uczyniono w niniejszym przypadku. Nowelizowanie ustaw jeszcze nieogłoszonych przeciwnie do tez stawianych w przestrzeni publicznej przez przedstawicieli Minister- stwa Zdrowia nie miało do tej pory miejsca w polskim systemie prawnym . Ministerstwo Zdrowia podczas prac sejmowych i senackich wielokrotnie powoływało się na zgłoszony do Sejmu w dniu 23 lutego 2009 r. projekt usta- wy (druk 1729), który wprowadzał zmiany w trzech uchwalonych, a jeszcze nie ogłoszo- nych ustawach z zakresu ochrony zdrowia. Mi- nisterstwo Zdrowia powołując się na ten kazus pomija jednak fakt, że w trakcie pierwszego czytania ustawy w Komisji Zdrowia, które mia- ło miejsce 2 marca 2009 r. Przewodniczący Komisji – poseł PiS Bolesław Piecha – zgłaszał zastrzeżenia związane z brakiem ogłoszenia nowelizowanych przepisów 4 . Nieprawidłowość zaproponowanych przez ówczesny Rząd roz- wiązańpotwierdzałyrównieżopracowaneprzez Biuro Analiz Sejmowych opinie do ustawy 5 . Dlatego też - pomimo że projekt został zgło- szony przez Radę Ministrów jako pilny – ce- lem promulgacji ustaw zmienianych, na oko- ło miesiąc zawieszono prace nad projektem. Ostatecznie, ustawy zmieniane opublikowa- no w Dzienniku Ustaw dnia 31 marca 2009 r., a drugie czytanie ustawy w Sejmie miało miejsce dopiero 20 kwietnia, już po publika- cji odpowiednich aktów prawnycha 6 . Historia procedowania podatku cukrowego jest przykładempowoływani się na naruszenia prawa z przeszłości w celu uzasadnienia naru- szenia prawa w teraźniejszości. Świadczy też o pełnej świadomości działania z naruszeniem przepisów regulujących przebieg postępowa- nia ustawodawczego. To bardzo zły przykład dla obecnych przedsiębiorców i ewentualnych inwestorów. Wskazujący na brak stabilności polskiego systemu prawnego, a co za tym idzie na potencjalne wysokie ryzyko dla prowadzo- nej działalności gospodarczej. Wejście w życie ustawy z dniem 1 stycznia 2021r. nie daje żadnych szans przedsiębior- com na przygotowanie się do jej realizacji. Nie ma obecnie objaśnień podatkowych (według KAS nie jest to podatek zatem nie ma możliwości udzielenia takich objaśnień, które rozstrzygałyby fundamentalne dla re- alizacji ustawy nieścisłości i błędy. Przed- siębiorcy zostali skierowani do Ministerstwa Zdrowia, które udzieliło kilku ogólnikowych i oczywiście niewiążących odpowiedzi, które nie odpowiadają na zasadnicze pytania czyli jak prawidłowo obliczyć wysokość podatku. Między innymi duże kontrowersje budzą kwestie dotyczące m.in . zwrotów towarów, zasad zaokrąglania wysokości opłaty, niespój- nych z regulacjami UE, naliczania opłat od napoi otrzymywanych z syropów, które same w sobie podlegają nowej opłacie. Powstaje tu wątpliwość o dwukrotne naliczanie opłaty. W związku z brakiem wprowadzenia przepi- sów przejściowych pojawia się problem zapa- sów towarów wyprodukowanych w 2020 r., które trafiły na rynek dopiero w 2021 r. Nie została jednoznacznie rozstrzygnięta kwestia objęcia podatkiem towarów sprzedawanych w automatach. Taka sytuacja stwarza realne niebezpieczeństwo błędnego naliczenia wy- nikających z ustawy opłat i nałożenia na firmy dotkliwych kar finansowych. Wskazane powyżej problemy interpretacyjne to tylko „wierzchołek góry lodowej” wszyst- kich wątpliwości, jakie należałoby wyjaśnić przed wejściem w życie nowych regulacji, nakładających szereg obowiązków na przed- siębiorców. Uciążliwa jest też sama konstrukcja podatku, która mimo zapewnień Rządu, że podatek ma cele prozdrowotne, jasno wskazuje na typo- wfiskalny. Źle skonstruowane progi podatku wyraźnie wskazują, że nie cel prozdrowotny przyświecał twórcom ustawy. Zasada w któ- rej produkt z 0,1 g cukru jest tak samo opo- datkowany jak produkt zawierający 5 g cukru na 100 ml skutecznie uniemożliwia rozsądną reformację. Tym bardziej, że nawet produkty o zerowej zawartości cukru ale zawierające słodziki również zostały podatkowane. Cho- dziło zatem o objęcie podatkiem jak najwięk- szej grupy produktów i to, aby nawet obniże- nie zawartości cukru nie obniżyło wpływów Skarbu Państwa. Przykładowo w Wielkiej Brytanii przedsiębiorcy mieli dwa lata okresu przejściowego na wprowadzenie reformu- lacji, przy systemie w którym główny ciężar opodatkowania zaczyna się dopiero powyżej 5 gram cukru na 100ml, a nie tak jak w Pol- sce do 5 gram cukru. Oznacza to w praktyce, a jedynym sensownym sposobem na zmniej- szenie podatku jest przejście na formułę na- poju o zawartości soku powyżej 20%. Rząd przyjął taką zasadę wyłącznie pod naciskiem producentów owoców. To faktycznie pozwoli uniknąć największej stawki podatku. Oczy- wiście można całkowicie wyeliminować cu- kier z produktu, jednak dla większości firm oznaczałoby to wyeliminowanie produktu z rynku. Innym sposobem może być obni- żenie kosztów poprzez obniżenie jakości produktu. Czyli zastąpienie np. droższych składników naturalnych sztucznymi barw- nikami i aromatami, tak żeby zamortyzować koszt podatku. Ostatnim, ale najszybszym sposobem, który nie zmniejszy podatku, ale zapobiegnie zbyt drastycznej podwyżce ceny na półce jest zmniejszenie gramatury. Nie- którzy producenci już wprowadzili tego typu opakowania na rynek. Możliwe jest również, „Z doświadczeń innych krajów, które wprowadzały podatek cukrowy od napojów wynika, że możliwy będzie przynajmniej w pierwszym półroczu spadek popytu sięgający nawet 10%. Jednak biorąc pod uwagę obecną sytuację związaną, ze skutkami pandemii, spadki te mogą być głębsze.”